NẺO ĐỜI (tiếp phầnf25)

VINH ANH

                                            NẺO ĐỜI
                                                                                                                        tiểu thuyết

Ngày      tháng      năm

          Cứ nhìn thấy biển bao la là mình thấy ước mơ trào dâng. Lần trước ngắm từ Đèo Ngang. “Bao nhiêu người làm thơ Đèo Ngang / mà quên mất còn đường chạy dọc”. Mình thích câu thơ này của ông nhà thơ là dân 559, có lẽ vì cùng là lính với nhau. Con đường chạy dọc người ta cũng viết nhiều đấy chứ, nhưng rõ ràng về biển thì còn viết ít lắm. Biển của mình bị nó khống chế hết. Cực lắm, ra ngoài khơi xa xa là bị pháo hạm, máy bay “tiu” chết ngay. Biển coi như bị nó phong tỏa. Thủy lôi, tàu chiến, máy bay…coi như bị nó phong tỏa. Vậy là hết. Nhà ông ngư phủ mà lính mình đóng quân, ngủ nhờ mấy hôm ở gần Cửa Hội đấy, tối đi sáng về cứ như công nhân đi làm ca “đánh loanh quanh thôi chú ạ”. Mọi bữa đi vài ba ngày, chừ không ra xa được nữa…quanh quẩn trong lộng kiếm vài con nhì nhằng…”

          Biển với ngư dân là môi trường kiếm sống, nhưng với mình, mình lãng mạn hơn, biển là tượng trưng cho trí tưởng tượng bao la. Nó sâu thăm thẳm và vô cùng bí ẩn. Có nhà khoa học đã nói “con người đã khám phá ra các hành tinh xa xôi cách trái đất chúng ta hàng ngàn, hàng vạn năm ánh sáng, nhưng với lòng đất, lòng biển đã biết gì nhiều về nó đâu”. Mình cứ nghĩ, nếu như chúng ta chỉ lợi dụng được con sóng biển thôi…cũng ăn cả đời không hết… Ấy vậy mà cứ để nó rì rào suốt ngày đêm, lúc thì thở than, lúc thì nổi trận lôi đình, khi thì êm êm nghe biển hát, khi thì dào dạt trào dâng. Nhiều lúc con sóng rất rách việc!

          Nhớ hồi đầu tới Quảng Bình, có ai được ra biển đâu. Ngay bãi biển thôi cũng không được ra. Tầu chiến nó chiếm hết mặt biển, trực thăng nó bay sát bãi biển, dò xét, nhòm ngó. Ngày đó, mấy cái cảng bị phong tỏa bằng thủy lôi, tầu hàng không vào được, thuyền ta không ra được,  gạo nằm chết dí trên tầu Hồng Kỳ Trung Quốc. Vậy là tầu chở gạo chi viện cho ta đậu chơ vơ, cô đơn trên biển, còn dân thì không có gạo ăn. Chẳng có cách nào chuyển tải. Chẳng có cái gì thoát khỏi mắt cái  trực thăng bay trên đầu. Bọn Mỹ biết tầu Trung Quốc chỉ còn mỗi biện pháp là thả đại gạo xuống biển, vậy là thấy cái gì bồng bềnh trên biển là nó bắn, chẳng mấy bao gạo “bơi” đến được bờ. Sáng sớm, mấy ông dân quân bám biển của ta đi tuần, may ra kiếm được một bao. Thật đúng là bực mà không làm gì được nó. Nhịn như nhịn cơm sống.

          Ờ mà mình nghĩ, cái lão Trung Quốc này cũng nhát thật. Cứ hô hào Việt Nam mình đánh Mỹ, bám biển. Vậy mà mấy ông chỉ đứng trên tầu thả mấy bao gạo ủng hộ. Rõ chán mớ đời! Sao không cắm cờ Trung Quốc, chở gạo bằng mấy cái xuồng máy, lao thẳng vào bờ. Nắn gân nó một chút xem sao. Chung quy cũng chỉ dân mình chịu thiệt mà thôi. Mấy bao gạo dạt vào đến bờ, ăn được mấy bữa?

 

Ngày      tháng       năm

Hôm chia tay ở Hà Nội, thằng Nhân có hỏi mình, đại loại là, cùng với thời gian trôi, suy nghĩ con người cũng thay đổi, nhiệt huyết và bầu máu nóng của tuổi trẻ cũng thay đổi. Cuộc chiến càng ngày càng cam go, chiến tranh kéo dài làm mệt mỏi mọi người, hành động thoái thác, chối bỏ nhiệm vụ xuất hiện ngày càng nhiều. Những đắn đo về hơn thiệt, khôn dại, được mất sẽ tác động đến từng con người trong chiến tranh và cả sau chiến tranh…Mình trả lời là mình ở nơi rừng rú, không có thông tin, không biết nhiều và những vấn đề đó không ảnh hưởng đến mình, mình vẫn hăng hái, nhiệt tình như thuở ban đầu. Vậy đấy, thế là mình không thật. Mình giả dối, mình sĩ diện. Chỉ có một điều đúng với lương tâm mình, hồi đó, mình sẵn sàng đi B dài không “đắn đo”. Tại sao mình lại nháy nháy từ đắn đo? Đắn đo chứ, nhất định có đắn đo nhưng mình thấy việc đi là đúng, là nghĩa vụ và trách nhiệm không thể trốn tránh, vậy nên mình vượt qua. Thế là mình vào đây, xông pha lửa đạn và trưởng thành. Bây giờ Nhân có hỏi mình nghĩ thế nào, mình sẽ trả lời nó đúng những gì mình đã nghĩ từ trước tới nay. Với nó, mình không dấu diếm nhưng với nhiều người khác thì không thể nói vậy được. Không thể vậy được. Có nghĩa là mình sống không thật. Liệu trong trường hợp này, tìm được ai trên đời cơ chứ?

Hôm nay ở đây, biển đẹp thế này, ngư trường giàu có thế này, mà ngư dân đâu dám ra ngoài khơi đánh cá. Vì sao? Đều là vì sinh mạng sống của con người. Ra ngoài khơi đánh cá cầm bằng với cái chết. Ai muốn chết? Chẳng ai cả. Vậy tuyên truyền cho sự xả thân, không nên cứng nhắc. Cách nói và tuyên truyền của chúng ta cứng quá, vào nhiều chỗ nguy hiểm mà cứ như là vào chỗ vui chơi.  Sự thật gian khổ, sự thật ác liệt, sự thật phải đổ máu hy sinh đều cần được nói rõ. Chuyện làm lễ tiễn đưa như tế sống các chiến sĩ đi tiếp tế cho đảo Cồn Cỏ là một ví dụ. Người giác ngộ sẽ biết và sẽ tự nguyện dấn thân.

Cuộc sống đâu phải mầu hồng. Ngay khi đất nước không còn chiến tranh, cuộc sống đâu cũng chỉ mầu hồng. Thậm chí khi chiến tranh kết thúc, cuộc chiến đấu chống cái đói, cái nghèo để khôi phục lại “cái ngày xưa” vẫn còn tiếp dài dài. Khắc phục được hậu quả của chiến tranh đâu phải ngày một ngày hai. Có khi lúc đó, tư tưởng công thần, địa vị còn nặng nề hơn. Lợi lộc, xa hoa, quyền quý xóa hết tình vua tôi. Lịch sử nước mình là như vậy đấy. Những ông vua ban đầu nhờ vào lòng yêu nước của nhân dân, sự hy sinh và máu đào của nhân dân, dành được ngai vàng. Nhưng hậu duệ của họ thì không được như vậy. Càng ngày càng xa rời dân, sống hoan lạc và quyết bấu víu ngai vàng, mặc dân thống khổ, để rồi lại mất nước. Chu trình đó từng đã lặp đi lặp lại với bao triều  vua ở nước ta. Đinh, Lê, Lý, Trần, Nguyễn, triều nào cũng thế. Cuối cùng, vẫn là người dân chịu đau thương, thiệt hại.

Chúng ta nói nhiều đến lý tưởng. Thực ra, nói lý tưởng nghe có vẻ cao siêu và cách mạng quá. Cứ lấy mấy nhà nghiên cứu khoa học ra mà hỏi, lý tưởng của các ông ấy là gì? Tìm tòi, khám phá, phát minh chứ còn gì nữa. Nhưng các ông ấy không nói đến cái từ lý tưởng. “Lý tưởng” nghe rất máu lửa, cao sang, khó với. Câu nói nhẹ hơn, dễ chấp nhận, đó là mục đích sống. 

Mục đích cuộc sống hay lý tưởng cuộc sống ở trên đời thay đổi theo hệ tư tưởng xã hội. Xã hội Tư bản và xã hội Xã hội chủ nghĩa có những mục tiêu khác nhau. Vì thế, nhiều quan điểm của những lớp người sống ở hai chế độ xã hội đó về cuộc sống cũng khác nhau. Không hiểu có đúng không? Phải hỏi ông bạn “chính trị viên” Ngọc. Thực ra, đứng về phía con người, mình vẫn thấy cái điều sâu xa giống nhau của hai chế độ. Đó là họ, những người lính, đều ngã xuống vì Tổ quốc. Vậy là cả hai phía, chắc chắn họ vẫn là những người anh hùng. Vì họ được tuyên truyền sự hy sinh đó đều là vì Tổ quốc của mình. Hình như ở đây có vấn đề. Chỉ nhìn vấn đề với quan điểm người Việt, những người lính Cộng hòa họ bảo vệ Tổ quốc hay là họ bán nước. Nếu nói họ bán nước thì họ có nói mình bán nước không? Chắc có. Vậy thì chỉ có thể, chúng ta, cả Cộng hòa và cả Xã hội đều chết vì bảo vệ cho các chế độ khác nhau, mà nếu như là ngày xưa, thì họ cũng là những người lính chết để bảo vệ ngai vàng cho vua chúa mà thôi. Đúng không nhỉ? Lại phải hỏi ông “chính trị viên” của mình thôi. Nhưng có lẽ…

 

Ngày      tháng      năm

Cuộc đời đẹp nhất là gì nhỉ? Câu hỏi đó đã có nhiều luận bàn và trả lời và mình đều thấy không thật, còn khiên cưỡng, thậm chí nhiều trường hợp còn thấy xốc nổi và bồng bột. Mình thấy các câu trả lời chưa đậm tính người. Vứt bỏ đi những vỏ bọc giả dối, không chính trị, không tuyên truyền, không giáo dục, không tạo dáng đánh bóng…Và mình chọn câu này: “được sống trong tình yêu thương.” Chỉ vậy thôi và bỏ đi hết những cái đuôi, những từ ngữ giải thích phía sau.

Mình đang ở lứa tuổi yêu. Và bây giờ đang ở độ tuổi của tình yêu lứa đôi, giữa nam và nữ. Đã qua tình yêu thuở học trò với đơn thuần chỉ là yêu qua cử chỉ, hình dáng, tiếng nói, thái độ…Hồi đó sao mà… đẹp thế. Chẳng còn thiết gì cả. Mình yêu gì ở Sen? Không thật rõ và vì vậy thật khó trả lời. Có lẽ là yêu tất cả những gì thuộc về cô bé. Cái gì cũng thấy hay hay. Đó là vì vẻ đẹp nửa trẻ con, nửa thiếu nữ đập ngay vào mắt. Đó là vì giọng nói con gái cao cao thanh thanh. Đó là vì cái dáng mong manh, hồn nhiên. Đó là vì… cô bé rất có cảm tình với bộ đội. Có lẽ còn nhiều nữa,  thí dụ như, mình  cảm thấy cô bé đảm đang vì cô ấy là chị cả, mình thấy cô bé sẽ rất đẹp vì bây giờ đã đẹp… Nhưng có lẽ mình yêu chính vì sự hấp dẫn của sự khác giới. Đó là quy luật của tình yêu nam nữ.

Những ngày đó mình cứ tê mê sướng, cứ coi như là đã được yêu. Chỉ bởi hai thằng bạn chết tiệt cứ vun vào và coi như Sen đã là của mình. Cái ý “của mình” có lẽ vì chúng nó cho là mình đã phát hiện ra bông hoa rừng, tìm được cô sơn nữ, và lao vào như… mặc dù cô bé đó còn chưa hết lớn.

Vậy đấy, bảo nó là thoáng qua thì nó là thoáng qua. Nhưng bảo nó là nguyên khôi, trinh nguyên, đầu đời, trong sáng, không thể quên thì… nó chính là như thế. Còn bây giờ mình yêu Sen bằng tình yêu người anh. Mình nhận thấy rõ như vậy. Chắc như vậy. Kỷ niệm những ngày trên xứ Lạng là kỷ niệm đẹp nhất của thời niên thiếu sang tuổi thanh niên. Cả ba thằng hồi đó chẳng vụ lợi gì hết. Nghĩ cái gì là cứ thông thốc nói ra để tìm cách thực hiện. Biết nghĩ sâu xa gì đâu, may ra có thằng Ngọc “già”. Để bây giờ nó làm “chính trị viên” thật đúng.

 

Cả cái ngày học sĩ quan hậu cần nữa. Tự dưng “Để ta nhớ” rồi thì đọc thơ. Cái giọng đọc của mình có được là từ cái ngày theo rạp phim “ống nhòm”. Không hiểu bây giờ cái rạp đó còn tồn tại hay không, ông chủ rạp còn sống hay chết, mười mấy năm rồi còn gì? Ôi thế mà nhanh khiếp. Mấy cô nữ sinh mộng mơ nữa. Những hôm mưa rừng, nằm trên võng, nghĩ thích lắm, thấy đời mình rất đẹp, con gái cứ vây quanh… Nếu không có những kỷ niệm đó mang theo vào đây thì buồn lắm. Mình coi đó là những vật kỷ niệm thình thoảng lại giở ra xem.

Nhưng có lẽ thích nhất là đọc bài thơ viết dở. Mỗi lần mở sổ, đọc lại, lại thấy bâng khuâng, thấy nhớ và muốn làm thơ tiếp tặng “nàng”. Có thể vì bài thơ viết dở đó mà mình phát hiện ra mình “có tài” làm thơ. Thầy giáo bảo cái nghề dầu mỡ… “Cách ba cây số còn nghe mùi dầu”, bọn con gái nó tránh xa. Vậy mà cái số…Ừ, giá mà biết được tương lai nhỉ?

 

Vậy đã phải là sống trong tình thương chưa? Hoàn toàn chưa đầy đủ, bởi mới chỉ đơn thuần là tình yêu đôi lứa. Những ngày ở rừng, mình thấy quý và thương bạn bè lắm. Hôm kéo khẩu pháo và cái xe đổ ở đường 20 là một ví dụ. Bọn thanh niên xung phong, toàn con gái, nơi bom đạn, sốt rét, rụng tóc, xanh mét làn da, nhạt nhòa gương mặt… Mình thấy thương, tình thương đồng loại, tình thương đẩy trách nhiệm nam nhi lên cao… Nghĩ cả về tình yêu của cô bạn gái. Nếu điều bất ngờ xấu nhất  xảy ra với cô ta… Sao Ngọc không đi mà Hà lại đi, mình thắc mắc quá. Đúng là số phận trớ trêu… Bây giờ chúng nó đang vai kề vai trên đường “Thanh niên”, nói những điều về ngày mai thanh bình…

 Mình được bao bọc bởi đồng đội, cùng đồng đội vượt qua lửa đạn… Sau mỗi lần như vậy, thiếu đứa nào là thấy lòng xót xa như muối xát. Biết bao lần mình cầu mong, lạy giời, đừng lấy đi của tôi đứa nào nữa, hết thảy chúng nó đều là anh em của tôi.

Tình yêu, tình bạn, tình đồng đội trong chiến đấu… đã đầy đủ cái nghĩa của “sống trong tình thương” chưa nhỉ? Mình vẫn phân vân, hình như vẫn thiếu. Vậy mình đòi hỏi có nhiều quá không? Không biết nữa, nhưng vẫn thấy chưa đủ, vẫn chưa yên… cái nghĩa của tình thương nó bao la lắm. Đọc lên hai tiếng “tình thương”, cảm thấy sự ấm áp của ánh mắt nhìn, nhìn thấy nụ cười rạng rỡ khuôn mặt, nghe thấy tiếng rộn ràng của con tim. Tình thương mênh mông vậy nên khó có thể diễn tả được bằng lời. Hãy tạm gác đó để suy nghĩ thêm.

ảnh internet