Về Tuyên

Về Tuyên

Lâu lắm rồi mới lại nghĩ và về được với Tuyên Quang. Thành Tuyên, nghe có vẻ khoe khoe, một thời là căn cứ cách mạng, một thời được gọi là an toàn khu và có lẽ mãi là, một nơi được ví von với nhiều gái đẹp đạt danh hiệu á hậu, hoa hậu với câu nói khi người ta về Tuyên khiến lập tức nhớ ngay “chè Thái gái Tuyên”.

Tuyên Quang có gì để du lịch? Với những người già như bọn tôi, ít lắm! Bé con con là một mẩu thành nhà Mạc còn sót lại sau những bão giông thời cuộc và “trận phục hồi di tích”. Nhìn khúc thành, tôi thấy cái còn lại chỉ là sự chua xót. Đâu rồi cái rêu phong cũ kỹ nguyên thủy ngày xưa? Đã là “thành” thì phải nhìn ra được ở đó có sự bảo vệ và sự chống cự chứ! Đành rằng có sự phân bua: “nếu không sửa thì mẩu thành còn lại đó sẽ đổ…” Ồ, chẳng lẽ chúng ta không có cách giữ lại được? Thôi thì đành an ủi, mọi dấu ấn trên đời đều sẽ tàn phai…

Vậy là rời thành Tuyên đi tìm nơi xa hơn, dân dã hơn, hoang dại nhưng mang hồn người hơn. Tuyệt vời quá, đoàn đi về Na Hang, địa danh một huyện xa tắp, mà nếu không đến sẽ chẳng bao giờ… nhớ.

Theo wikipedia thì Na Hang có số dân là 60.000 người và diện tích 1461km2. Nằm về phía Bắc của Tuyên Quang, thị trấn Na Hang cách thành phố Tuyên Quang chừng 110 km. Na Hang giáp với các huyện Bắc Mê (Hà Giang) và Bảo Lạc (Cao Bằng) ở phía Bắc, Chợ Đồn (Bắc Kạn) ở phía Đông, Chiêm Hóa ở phía Nam, Bắc Quang (Hà Giang) ở phía Tây. Nó có biên giới với ba tỉnh đầu sóng ngọn gió, phên dậu nước nhà.

Na Hang là một huyện vùng cao, càng về phía Bắc, độ cao càng tăng, xe quẩn quanh lượn vòng vèo với bên là núi, bên là sông lắc lư đến chóng mặt. Núi ở đây phần lớn là núi đá vôi. Sông Gâm  và một chi lưu của nó là sông Năng tích đầy nước, cũng là hai con sông lớn nhất ở huyện. Hai con sông này, ở một nơi nào đó, hợp lại với sông Lô mà ai cũng biết bởi nó là con sông gắn với chiến công oai hùng của dân tộc. Địa hình ở Na Hang thuận lợi cho việc phát triển thủy điện. Nhà máy thủy điện Tuyên Quang được xây dựng ở đây.

Khi chúng tôi xuống thuyền vẫn chưa nhìn thấy mặt trời. Núi cao bao quanh che khuất. Du lịch chúng ta chưa sang trọng với những chiếc thuyền sơn trắng phảng phất nét Tây hoặc chút nào đó diêm dúa Á Đông với đầy đủ tiện nghi. Nhưng tôi lại thích và yêu cái nghèo dân dã nơi đây. Nó hợp với túi tiền của dân tôi. Nhìn cái mộc mạc con thuyền, tôi thấy gần gũi, đồng cảm, gắn bó hơn.

Gió thu hây hây, bảng lảng sương, le lói nắng thu nhàn nhạt, nổi lên tất cả là mầu đậm của sắc chàm, đó là sắc của núi và của nước dòng Gâm, dòng Năng, giờ đây được tích nước cho thủy điện Tuyên Quang, tạo ra hồ nước mà độ sâu thăm thẳm của lòng hồ càng tạo thêm độ huyền bí. Trong âm âm tiếng máy, thoang thoảng điệu hát Then hòa vào tiếng thanh thanh, mỏng manh của đàn tính, lòng bỗng bâng khuâng muốn thả về với mênh mông để cảm nhận sâu hơn vị mộc mạc chân chất của sắc chàm, của hương rừng cho lòng thư thái. Người của đô thị ồn ào mấy khi được thở không khí núi rừng trong sạch này đâu. Lại nhớ ông bạn đang sống ở quê “trốn về đây để tránh nơi bụi bặm nhất thế giới.”

Thuyền chạy và khoảnh khắc sau, hầu như từ thâm tâm người nào cũng phát ra lời khen xuýt xoa, cái mát mẻ của làn nước khiến con người như trở nên sạch sẽ, không khí trong veo của núi rừng khiến ta quên đi chốn phố phường bon chen bụi bặm, sự hòa quyện của thiên nhiên khiến người chúng tôi ngất ngây… Cứ vậy, thuyền chúng tôi lướt nhẹ và những cảnh lạ mắt của núi rừng sông nước ùa vào đan xen khiến lòng người như lâng lâng bay bổng.

Chúng tôi ngắm nhìn mây bay, ngắm nhìn rừng già, ngắm nhìn những ngọn núi đá vôi. Đây là một hòn núi cô đơn, đứng tách rời khỏi quần thể, như một khối hình trụ, vững chãi, lì lợm giữa bốn bề sông nước. Còn xa kia là 99 ngọn núi. Không hiểu có chuyện gì linh thiêng liên quan đến con người với thiên nhiên mà cha ông ta đếm được 99 ngọn. Liệu lứa con cháu bao đời tiếp nối có ai đã và dám kiểm tra cha ông ta đã đếm như thế nào?

Con thuyền chạy ngang qua một bè cá, thấp thoáng bóng người làm tôi liên tưởng ngay đến sự đơn chiếc lẻ loi như quả núi hình trụ mà thuyền chúng tôi vừa lướt qua. Và nhiều nhiều bè cá khác nữa. Tất cả vẫn đơn lẻ, hiu quạnh, âm thầm. Mỗi bè cá cách xa nhau một quả núi. Tôi rùng mình cảm thấy sự cô quạnh, bé mọn giữa núi rừng và cũng thấy luôn sức chống chọi, chịu đựng vô tận của con người. Thiên nhiên dữ dằn đã tôi luyện con người. Con người cũng đã biết cách sống, cùng tồn tại cùng với sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Con người bình dị vậy mà trụ được với thiên nhiên, thật quả cảm biết bao nhiêu. Nhưng hơn cả, tôi cứ nao nao cho số phận con người. Trên đời vẫn rất nhiều số phận như vậy mà sao ta chưa thể san sẻ, tôi vẫn nghĩ quá nhiều cho mình.

Điểm nhấn của chuyến du ngoạn trên hồ Na Hang là cuộc đổ bộ vào thác Khuổi Nhi. Tất cả được cảnh báo phải cởi giày thay dép đề phòng trơn trượt và còn để cho cá dỉa chân, một điều lý thú ít nơi có.

Mùa nước đổ về thác từ thăm thẳm rừng xanh đã qua, đường lên thác đa phần khô. Những cọc sắt cắm sâu vào bê tông để cho du khách bám vào đã bị trận lũ mấy tháng trước quật đổ hầu hết. Thác cao, đường vòng vèo đã gần như cạn khô, cái còn lại để ta thấy là những dòng suối róc rách đúng với nghĩa róc rách. Và, dù sao, lên thác vẫn phải trèo, tuổi như mình mà chỉ chục phút đã tới. Nhìn dòng nước trắng bạc dội xuống từ trên cao, chẳng hiểu sao, lại nghĩ đến Bản Giốc, cái thác đẹp nổi tiếng thế giới đó cách đây đâu xa, theo cánh tay chỉ người địa phương, nó chỉ đâu kia thôi. Có phải giờ đã chia đôi? Tôi như đang mê vì cái sự chia đôi đó, điều đó không tồn tại trong tôi Có hay không, người ta muốn im để khỏi phải nghĩ tới sự nhục nhã. Vậy mà dân ta im đấy, lạ qúa. Vẫn cứ tự hào dòng máu chảy trong ta là dòng máu của Bà Trưng, bà Triệu, vẫn cứ con Lạc cháu Hồng, nói để mà nói, con người mới kỳ cục làm sao! Người Việt mình mới kỳ cục làm sao?

Một câu hỏi. Cái đẹp mà tôi đang tận mắt là gì? Tâm hồn với suy nghĩ đơn giản thì hiểu cái đẹp cũng đơn giản. Phải không? Người dân Na Hang đã quen với cái đẹp ở đây và họ đã không trầm trồ khen quê họ đẹp nữa, họ có điều khác phải quan tâm. Cuộc sống mới chính là mối quan tâm của họ. Tôi cũng vậy. Tôi nhìn rừng, nhìn núi, nhìn nước và tôi nghĩ đến mùa lũ, đến lũ to, lũ nhỏ, đến sự hy sinh không mấy ai biết đến của người dân hạ du dưới kia, trong đó có người dân Na Hang. Cái gì chờ đợi họ khi lũ về? Hồ Na hang vẫn bình yên, thủy điện Tuyên Quang vẫn bình yên và ta, du khách, lại trầm trồ thốt lên, nơi đây bình yên thật đáng sống!

Vinh Anh-30/9/19

Đọc "Trao đổi nhanh về chuyện Biển Đông" của Vũ Ngọc Hoàng

Đọc “Trao đổi nhanh về chuỵên Biển Đông “ của Vũ Ngọc Hoàng

Ông Vũ Ngọc Hoàng là nhà lý luận của Đảng cộng sản Việt Nam, đã từng viết một số bài gây chú ý nói về chế độ. Tôi chỉ còn nhớ bài nói về “Thói kiêu ngạo cộng sản”. Nó có phần mới là ở đây, VNH nói về chính cái bản chất độc tài của nó theo nét mới, đó là kiêu ngạo. Cái “kiêu ngạo” đó sau đã biến thành cái độc tài và trở thành vật cản đường tiến của dân tộc.

Bài viết “Trao đổi…” của ông tuy gọi là “nhanh” nhưng mà nghĩ về nó thì không phải chỉ từ vụ Tư Chính. Chắc chắn tầm cỡ như ông, phải nghĩ lâu lắm rồi về đối sách với anh bạn này.

Hãy xem từng vấn đề của ông đặt ra:

1.Từ vụ Tư Chính: Ông viết âm mưu chiếm Biển Đông của TQ có từ lâu. Điều này thì rất nhiều người biết, chỉ có điều họ, những người biết rõ âm mưu này, không có quyền nói, phần vị sợ bóng sợ gió cái chính quyền vốn câm như hến và thực ra, cũng là sợ cho cái ghế mình ngồi, phần vì nói ra cũng chẳng có ai nghe (với cái ý chưa đúng thời cơ, thế ta còn yếu lắm, đụng vào nó thì như châu chấu đá xe).

Rõ ràng từ vụ giàn khoan 981, không ai nói TQ cho tầu thăm dò xuống Biển Đông là dạo chơi nữa. Người dân đã lên tiếng, Biển Đông không phải là ao nhà của TQ. Âm mưu gặm dần đất và biển thì đã có nhiều người cảnh báo. Nhưng khổ nỗi chính quyền cứ im lặng, chịu để nó lấn từng bước, đến khi nó rút, lại “tự sướng” với nhau, cho là cuộc đấu tranh mềm dẻo đã thắng lợi. Có vị nào trong tứ trụ, khi nước sôi lửa bỏng đó, cất được một tiếng cho ấm lòng người dân, cho dân không hổ thẹn vì là người VN không? Không có! Và sự việc trôi đi. Những người tích cực trong cuộc đấu tranh đó bỗng nhiên thành “thế lực thù địch” và dần bị đưa vào tù. Mỉa mai thay khi phải sống, làm công dân của một nước mà ở đó, yêu nước lại bị coi là phản động, là kẻ phá hoại sự ổn định của đất nước.

Vụ Tư Chính gần đây khác vụ 981 chỗ nào? Khác ở chỗ nó vào rồi nó ra, nó ra rồi nó lại vào khi “đảng ta” chưa kịp sướng vì “đấu tranh thắng lợi”. Cái khác nữa, nó vào sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của ta, cái vùng mà quyền tài phán phải là của ta, tài nguyên dưới biển phải là của ta. Nó đến và nó ém quân ở đó để chờ phản ứng của VN. Lần này thì khá hơn, Bộ Ngoại giao đã “triệu hay mời” nó đến, để trao công hàm sau khi đã vô ích tua cái băng cũ rích, nhạt phèo.

Những điều này, người dân VN biết từ lâu, nói từ lâu rồi, ông Hoàng bây giờ nói là nói sau, là nhắc lại yêu cầu và mong đợi của dân.

Nhưng có điều ông Hoàng dám nói và nói đúng suy nghĩ của dân: Tổ Quốc trên hết! Có thể đình hoãn nhiều việc khác, kể cả việc quan trọng, để tập trung suy tính kỹ cả chiến lược, sách lược và giải pháp cụ thể (đừng chủ quan nói đã tính kỹ hết rồi). Đây mới chính là “đại cục” chứ còn cái đại cục gì nữa? Đây là nội dung quan trọng nhất và là cốt lõi, chính yếu của Đại hội lần nầy, chứ không thể nội dung nào hơn được.

Tôi xin nhắc lại (VA): Đây là nội dung quan trọng nhất và là cốt lõi, chính yếu của Đại hội lần nầy, chứ không thể nội dung nào hơn được.

2.Vấn đề kiện Trung Quốc: Ý kiến phải kiện TQ ra một tòa án quốc tế, đã có chuẩn bị từ lâu. Ở vị trí của tôi, tôi biết, it ra là từ trước năm 2000. (Không rõ Phi-líp-pin chuẩn bị bao lâu). Dù sao, với Phi-lip-pin, VN không thể có ít bằng chứng về quyền thực thi quyền làm chủ ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa hơn. Nghĩa là chúng ta có điều kiện thuận lợi hơn. Cái khúc mắc, vết đen trong lịch sử thực hiện quyền thực thi mà TQ bám vào chỉ là công hàm Phạm Văn Đồng gửi Chu Ân Lai 1957. Nhưng với việc tiếp thu lại những gì của chính quyền Sài Gòn từ 1975, những chứng cứ và tài liệu mà chúng ta có, với sự học hỏi từ các chuyên gia luật biển quốc tế, tôi không tin chúng ta thua kiện. Và việc này đã được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, chỉ có mỗi điều chính quyền không nghe.

3.Từ sau 1975, ông Hoàng giữ các chức vụ cao ở địa phương rồi làm nghề tuyên giáo, nên những điều ông nói ở phần 4, có lẽ để mang lợi ích nào đó, nó khó nghe vì đặc mùi tuyên giáo. Chẳng người Việt nào coi Tàu cộng là anh em đồng chí cả. Anh em quái gì mà mang 60 vạn quân sang xâm lấn, dạy cho VN bài học, đánh tan hoang 6 tỉnh biên giới. Chỉ các ông ngồi trên hệ thống tuyên truyền là đã có cách nói khác, giáo dục dân chúng cách khác. Ông cần phải biết rằng, đã từ rất lâu, người dân đã không coi mấy nước xã hội chủ nghĩa còn lại là anh em, đồng chí nữa đâu. Thằng nào cũng vì dân, vì nước của nó trước tiên. Chỉ có VN ta, cứ leo lẻo cái điều xưa như trái đất ấy mà tuyên truyền. Chắc ông biết dân tình kháo nhau: “tổng thống Mỹ hay cố vấn gì đó đã nói, chúng nó (VN ta) có còn xã hội chủ nghĩa gì nữa đâu, chúng nó đang muốn sống như bọn tư bản giãy chết mà chưa được đấy”. Hay như, ông Bộ trưởng QP Phùng Quang Thanh có nói đại ý “tôi thấy đâu đâu, người dân đều ghét TQ, ảnh hưởng đến tình hữu nghị lắm…” dân nó cười cho ủng óc ông ạ. Bạn vàng, bạn tốt chỉ là câu nói của các ông mà thôi, ông Hoàng ạ.

4.Lần đầu tiên, một quan chức cỡ ông Hoàng, nói về sự liên minh quân sự với nước thứ ba.

Ông viết: “Cần có cách tiếp cận mới và sớm điều chỉnh quan điểm chỉ đạo này”. Chỉ các vị lãnh đạo và những kẻ ăn theo là cứ khăng khăng rằng VN đứng ngoài, không liên minh quân sự với nước thứ ba. Ý dân mà các ông đều biết nhưng không ai dám nói, tự dối mình mà thôi. Đó là hình ảnh dân đã đón tiếp, chào mừng và lưu lại tình cảm của mình với các tổng thống Mỹ như thế nào. Thời buổi nay, để chống lại TQ, ngay cả Mỹ cũng phải huy động và vận động đồng minh khắp nơi. Một nước như VN ta, tư tưởng độc lập, tự chủ, dựa vào sức mình là chính, không thể đứng vững và chắc chắn không thể thành công. Cũng hãy thừa nhận rằng, ngay trong cuộc chiến tranh chống Mỹ vừa qua, ta cũng có thực sự “tự lực cánh sinh” được đâu. Nói như vậy là tự lừa dối mình và cũng tự đề cao mình thôi. Thế giới người ta biết cả đấy. Chúng ta hãy làm người biết điều trên quả đất, đừng lúc nào cũng cho ta đang đứng đầu trận tuyến cứu giúp chúng sinh. Khôn ngoan và thông minh là biết tránh mọi cuộc chiến tranh trong cái ngẩng cao đầu chứ không phải trong hèn nhát.

Ông viết: “Cái Phương Bắc bá quyền ấy có động cơ và âm mưu xấu với ta, họ luôn tìm mọi cách để giữ ta trong vòng kiểm soát của họ, không muốn và không cho ta thoát ra khỏi họ để quan hệ thân thiết với các cường quốc khác. Ta không gây thù hận với ai và luôn thật lòng mong muốn sống hòa hiếu với lân bang, nhưng đồng thời ta cũng phải biết cảnh giác và có bản lĩnh tự cường”. Có mới không? Xin thưa, không mới. Chỉ những người như ông, lúc đang cầm quyền, bị cuốn vào dòng xoáy “hòa hiếu” nên mới không phân biệt rõ bạn thù. Dân chúng tôi đã nhìn thấy từ lâu, có lẽ từ ngày Mao còn sống, cụ Hồ còn sống. Ngày đó Quân giải phóng sang giúp ta bắn máy bay trên bầu trời phía bắc, họ dùng “Ngữ Lục” để bắn Thần sấm, Con ma đấy. Tuổi ông Hoàng chắc biết chuyện đó, chúng muốn lợi dụng giúp ta đánh Mỹ, mang quân sang từ ngày đó.

Tóm lại, tôi chỉ đồng ý với ông một điều, tôi viết lại: Tổ Quốc trên hết! Có thể đình hoãn nhiều việc khác, kể cả việc quan trọng, để tập trung suy tính kỹ cả chiến lược, sách lược và giải pháp cụ thể (đừng chủ quan nói đã tính kỹ hết rồi). Đây mới chính là “đại cục” chứ còn cái đại cục gì nữa? Đây là nội dung quan trọng nhất và là cốt lõi, chính yếu của Đại hội lần nầy, chứ không thể nội dung nào hơn được.

Và như ông Chu Hảo nói, rất cần những người có ảnh hưởng như ông, bày tỏ thái độ rõ ràng như trong bài viết của ông. Viết như vậy cũng là đổi mới, cũng rất tốt để giúp lãnh đạo Nhà nước nhận biết rõ hơn mối nguy hiểm với giặc Tàu hôm nay.
(Có thể tác giả đã nhầm lẫn bài bàn về thói kiêu ngạo cộng sản là của ông Phan Diễn chứ không phải của ông Hoàng)