Thật xấu hổ

4 giờ · 

Nói thật, không biết tự khi nào, mình không ưa công an. Nhất là gần đây, thấy cái sự mà người đời gọi là "kiêu binh" thì kiêu binh chính là mấy ông sao vạch loại này. Xem clip về bà Hiền, cũng không muốn viết bình luận gì thêm vì quá biết cái ngành này rồi. Nói thật tâm nhé, ai cũng bảo thối như cứt. (Tất nhiên là mình vẫn biết có những chiến sĩ phải lăn lội, hi sinh nhiều lắm trong thời bình hôm nay) Nhưng dù sao, những thói hư tật xấu của xã hội này, chẳng phải tìm đâu xa, cứ tìm trong cái ngành của bà Hiền là đủ. Chẳng lẽ người ta ví ăn cướp, ăn cắp, trấn lột... mà lại không có ở công an? Người ta có phê phán bà chẳng qua chỉ là người ta có rất nhiều điều không vừa lòng với ngành cong an. Chẳng lẽ các vị không biết. Các vị cứ giả dối bằng những hình ảnh thân thiện nhưng nào có ai tin. Tôi đếm thử nhé: công an đi xe đạp cho gần dân, công an đi quét rác và nhặt rác, công an đưa cụ già cháu nhỏ sang đường... Ngay cả chuyện công an nhặt được của rơi trả lại cho người mất, dân tình cũng chẳng tin. Diễn hết, tất cả đều là những màn diễn vụng về. Sự thật là những câu nói của công an mà bà Hiền đại diện cơ. Không phải con sâu làm rầu nồi canh đâu, mà là cả bầy sâu đấy. Có câu "chiếc áo chùng không làm nên thày tu" chắc các bạn biết.
Câu hỏi là vì sao, ngành công ai lại sinh chuyện nhiều vậy? Tất cả đều do cái thể chế thiếu minh bạch và dân chủ mà chúng ta đang phải sống trong đó. Vì để bảo vệ chế độ và những đặc ân được hưởng, tất cả những ông to bà lớn đều dựa vào công an. Che dấu tội lỗi, nhờ công an; vu oan giá họa, nhờ công an; chuyện ngay biến thành gian như tội giết người, tạo ra những bí ẩn và mê cung cũng chỉ có nội bộ công an mới làm được. Muốn an phận sống cuộc đời con cừu, hãy im miệng! Biết bao nhiêu chuyện gần đây mà công an giỏi nhất thế giới không tìm ra. Công an đang nuôi án, công an đang làm tiền hay công an đang ... phá án?
Người ta đòi đuổi cổ bà Hiền ra khỏi ngành. Không oan. Nhưng thử hỏi những người còn lại ở trong ngành có hơn bà Hiền? Tôi đoan chắc là không. Mất bà Hiền, công an không tốt đẹp hơn chút nào cả. Cái quan trọng là phải cải tổ, đổi mới. Nhưng nếu chỉ thế, dưới chính thể này, tất cả những người tốt đó lại có thể bị nhuộm đen. Đấy thôi, những anh hùng, những tướng tá vào sinh ra tử đều có thể bị nhiễm. Con đường xưa, các em mới ngày nào sạch sẽ, lại nhuốm bẩn bụi trần thế thôi.
Chỉ có một cách, phải thay đổi thể chế này. ( Ảnh trên internet Ban giám đốc Formosa xin lỗi)

vinh anh-24/8/19

Đối diện chứ không đối thoại ...

Đối diện chứ không đối thoại phải không Đỗ Hoàng?

Có vẻ như VTV đã dũng cảm mở kênh mới để truyền đạt tư tưởng của tuyên giáo với người xem. Nhưng qua số đầu tiên, tôi  nghĩ, thực chất đây là cuộc độc thoại của nhà đài VTV, của biên tập viên Đức Hoàng (nên biết là Đức Hoàng (ĐH) có một thời gian khá dài làm việc ở Mỹ với vai trò phóng viên thường trú và chắc chắn Đức Hoàng biết cách đưa tin, dẫn dụ người người xem một cách có lý (dù cái lý đó của phe nào) nhưng tính lo-gic và quan trogj là khách quan. Chắc ĐH học được nhiều từ những người Mỹ). Nhưng ngay từ buổi đầu, rất dễ nhận ra cái bản chất cốt lõi, ngụy biện của nó: chính chương trình là bài thuyết giảng tuyên giáo một chiều, một chiều thì không có đối thoại, nghĩa là chỉ đối diện mà thôi. Tôi cứ hiểu theo cách lằng nhằng dây điện như vậy.

VTV và ĐH đã đối diện với ai ở số đầu tiên? Những ông bà ngồi trước màn hình chắc không nhiều người biết những nhân vật mà ĐH nêu tên tuổi, bởi một điều đơn giản: cách đối diện của Đức Hoàng cũng như của cả hệ thống hiện nay là cách đối diện của kẻ có quyền nói. Với cách đối diện đó, ĐH sẽ có con số đẹp mà ĐH có thể tự chọn, chắc chắn con số đồng thuận với ĐH sẽ là 80, 90 hay cao hơn nữa, còn những người được ĐH phỏng vấn, những người đã được ĐH lựa chọn, cũng sẽ dễ nhất trí 100% lên án những kẻ gọi là “quấy rối, phá hoại” và nặng hơn “là phản động, là thế lực thù địch”. Dễ hiểu thôi mà, một chương trình dài 40 phút, ĐH kéo lên gần chục vị, bao gồm nhiều thành phần, tướng công an, quân đội, trí thức, nhà văn và cả một ông nghị khá quen mặt. Các ông này đã bị ĐH dẫn dụ và biên tập ý kiến của mình mà chưa chắc các vị đã biết bị cắt gọt thế nào trước khi chương trình lên sóng. Chẳng hiểu tổng thời lượng được bày tỏ của các vị là bao nhiêu, các vị có nói hết được nỗi lòng bức xúc với mặt trái truyền thông không? Khổ cho các vị quá! Tôi thấy các vị cứ cũ mãi, nói giọng cổ xưa mãi, nên thương.

Nhưng chương trình bàn về mặt trái của truyền thông mà ĐH đâu có dám nói thật. ĐH đã là người gian dối và chính là mặt trái trong buổi đầu ra mắt. Cái ảnh biểu tình của Thúy Hạnh mà ĐH trưng ra, đã chứng tỏ trò ma giáo của ĐH. ĐH biết không, cái đấy dân tôi gọi là “trò nói dối tuyên giáo”. Cái trò đó, theo ngôn ngữ của ta là bóp méo sự thật, bôi nhọ cá nhân, đã có lâu từ lắm rồi, từ ngày ĐH chưa đẻ, dân ta còn mù chữ cơ. ĐH đang diễn trò. Một người từng làm việc ở Mỹ, ĐH nên biết, chẳng có gì có thể che giấu được trong thời đại ngày nay. Ông cha ta từ xưa cũng đã nói “cái kim có giấu trong bọc mãi cũng lòi ra” đấy.

Nhân chuyện “đối diện” của ĐH, tôi nhớ khoảng năm trước, ông chủ trò tuyên giáo là Võ Văn Thưởng từng nói hay hơn và khí thế hơn: “Chúng ta không sợ đối thoại”. Nhân dịp này, ĐH hãy xin phép sếp Thưởng, tổ chức thử một cuộc đối thoại với Thúy Hạnh hay Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy, còn cái ông Buôn Gió và Lê Trung Khoa, cứ hãy tạm để cho các ông ấy đi buôn gió ở trời Tây. Chắc chắn “đối diện” của ĐH sẽ ăn khách, đảm bảo đấy. ĐH làm được nghĩa là có mở ra được một chương mới trong lịch sử truyền hình đấy. ĐH sẽ nhanh chóng thành sếp của VTV đấy. (Mà hình như ông Phạm Chí Dũng cũng thách VTV tìm ra những điều không chính xác, sai sự thật hay mang tính kích động trong các bài viết của ông ấy đấy, chắc ĐH biết).

Vậy thì tóm lai, ai tung tin giả? ĐH đổ cho mạng xã hội. Ai cũng có thể nhận ra, ĐH chỉ những người đó là Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy, Thúy Hạnh và chắc chắn có cả ông Buôn Gió bên trời Tây. Chúng ta hãy xem sự thay đổi trắng đen, ăn nói bất nhất có từ đâu và từ ai?

Mọi người chắc nhớ câu của Đức cha Ngô Quang Kiệt đã bị VTV cắt xén. Gần đây, chắc HTV nhớ đời vì dựng chuyện vu cáo các nhà trí thức hàng đầu Nguyên Ngọc, Chu Hảo, Nguyễn Quang A, Nguyễn Xuân Diện và vụ kiện của họ với nhà đài. Đọc trên mạng, thấy ông Lê Trung Khoa có gọi điện cho ĐH để làm rõ vấn đề “tin giả, tin thật” thì máy của ĐH không làm việc. Vì sao vậy ĐH? Nếu đường đường chính chính thì ta sợ gì “đối mặt”, phải không? Lại nhớ ông Trần Gia Thái của đài Hà Nội ngày đó, ông ta cũng  không dám đối diện với những người mà ông ta vu khống, lặn mất tăm luôn.

Làm mảng bình luận thời sự, những vấn đề nóng mà người dân đang đòi hỏi-vấn đề tự do ngôn luận, ĐH chắc nhớ vụ đó. Và như trên đã nói, ĐH đã khóa máy, không trả lời ông Lê Trung Khoa. Vậy thì đối diện cái gì? Nghe nói ông Phạm Chí Dũng thách nhà đài và cả các loại báo quốc doanh, tìm ra một điều không đúng sự thật trong vô số các bài viết của ông ấy, ĐH hãy đối diện với ông ấy đi. Ông ấy để ngỏ khả năng kiện đấy. Làm “đói diện” đi và ĐH sẽ biết ngay kẻ dối trá điêu ngoa và người chân thật

Không hiểu sao đúng dịp này, khi ngoài biển Đông kia đang sôi sục, người dân không mấy ai hay biết tình hình ở Bãi Tư Chính đang bị quân Tàu xâm phạm, cản trở sự thăm dò, khai thác dầu trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Thậm chí còn nguy cơ bị chiếm luôn Bãi Tư Chính, ĐH lại làm số đầu tiên của “Đối diện” nói về “Mặt trái của truyền thông”. Vậy thì trong trường hợp này, đâu là phải, đâu là trái hở ĐH. Mặt trái truyền thông là không đưa tin kịp thời, không phát huy được sức mạnh của thông tin. Vậy cái độc quyền tin tức này cũng là một loại quyền lực của giới cầm quyền. Nhưng cái quyền đó không chính danh, không xứng đáng được hưởng. ĐH có lo chuỵen ở Bãi Tư Chính sẽ diễn biến phức tạp không? Chắc ĐH để đảng và nhà nước lo nhỉ. Có một nhà thơ có lẽ chạc tuổi ĐH có câu thơ hay lắm, ĐH nghe nhé. Nghe và nhớ nhé: “Hãy tập làm người biết sốt ruột với ngày mai – Lê Thiếu Nhơn”.

Liệu Tư Chính có thể sẽ lại thành Gạc Ma thứ hai trên quần đảo Trường Sa của ta? Đâu là điều đáng phải nói. Vậy sao mà nhà nước và tuyên giáo mình im ắng thế, định để cho Tàu khựa lặp lại chuyện Gạc Ma 1988 hay sao? Liệu lại để mất Tư Chính vào tay quân tàu hay sao? Chuyện về bãi Tư Chính không nhỏ đâu!

Đấy là truyền thông kiểu gì hở ĐH? Mong ĐH nhớ bài học của HTV năm nào chưa xa. Chúng ta đối diện và cần cả đối thoại. Hãy dám đối thoại với những người mà ĐH lợi dụng quyền của nhà đài, được nói. Đó là kiểu chơi láu cá, không đẹp.

P/s Nói nhỏ với ĐH: Cậu còn nhỏ nên cẩn thận đấy, mặt trái của truyền thông là truyền thông che giấu sự thật. ĐH có biết sự thật ở nước ta bị truyền thông loại nào che giấu thế không? Cậu còn nhỏ, chắc biết ít. “Khôn đâu đến trẻ…” mà. Giá mà truyền thông nói đúng sự thật, minh bạch mọi sự, chứ đừng cái kiểu: “Biển Đông không có gì mới, hay sức khỏe bác Quang, bác Trọng là bình thường, rồi nay mai quay lơ ra đó thì khó nói quá. Điều nữa, chúng tôi là người thuộc thế hệ có công với nước, đừng gom chúng tôi vào diện “thế lực thù địch”. Hãy tìm đúng kẻ địch mà đánh, ĐH ạ. Mở mắt ra mà nhìn, dễ lắm.

Vinh Anh 6/8/19

Văn chương để làm gì?

Văn chương để làm gì?

Đọc trên mạng, thấy nhà báo Lê Phú Khải xin ra khỏi Văn đoàn độc lập, nghĩ ngay về cái sự bất đồng khi ông lên tiếng phê phán về việc trao giải thơ của Văn đoàn. Những bài thơ, mà tôi nghĩ, những người lứa tuổi tôi, đọc không vào. Tôi ngầm đồng ý với lý lẽ của Lê Phú Khải nhưng nghĩ khác ông, cái mà ta gọi là thơ hôm nay nó rộng lắm, rộng đến cỡ nào, tôi không biết và chắc cũng khối nhà thơ Việt Nam, cũng chẳng biết. Nhưng không nghĩ mâu thuẫn lại lớn vậy, lớn đến nỗi đã khác hẳn nhau về tư tưởng, cái tư tưởng không có điểm chung, nghĩa là đường lối, quan niệm, cách hiểu và cả cách làm đã khác nhau. Khác nhau đến nỗi không thể cùng sống chung với nhau được, vậy là phải chia ly. Tôi chẳng thích cái sự chia ly đó. Chẳng thích sự chia ly ở những con người với những đức tính đặc biệt đó, những con người mà tôi ngưỡng mộ. Dẫu sao ở đây, ở ngay cái Văn đoàn độc lập ấy, chứng tỏ có sự khác biệt xảy ra ở nước ta, đó là sự tranh luận tự do của những người tham gia cuộc chơi. Có lẽ ở diễn đàn đó, họ được nói hết những gì mình nghĩ. “Chắc trên đời chẳng có gì dân chủ bằng văn chương. Đọc hay không thèm đọc, thích hay không, chả ai cấm hay bắt buộc được ai. Và ai cũng có quyền bày tỏ ý kiến của mình, thậm chí tranh luận quyết liệt “Nguyên Ngọc”. Điều đó thể hiện trong mọi phương diện, luôn có sự bất đồng. Có bất đồng là tất yếu có mâu thuẫn. Có mâu thuẫn nên có tranh luận, phản biện, mà theo tôi đọc và hiểu, cái sự phản biện này nó còn lớn hơn cả “phản biện” nữa cơ.

Về phần tôi, tôi đọc những bài thơ được tặng thưởng, quả thật tôi không thấy hay. Nó không hợp cái giọng điệu (cái gu) của tôi từ xưa đến nay, nên tôi không thích. Nhưng để phản đối nó, tôi do dự, vì tôi có biết các trường phái thơ là thế nào đâu. Cái cũ kỹ trong tôi nó vẫn là… cũ kỹ. Tôi sợ những cách tân là của đi vay, đi mượn, để có nhiều khi, chính mình là người Việt, đọc thơ Việt nhưng lại phải nhờ đến Đỗ Hoàng dịch lại để cho thông tỏ.

Cái muốn nói ở đây là cái mới tiếp thụ được. Cũng lại phải bàn về người tiếp thụ sản phẩm đó nữa. Ôi chao, đã không ưa, không thích thì nó sinh ra lắm chuyện. Tôi cũng sợ những loại thơ, văn mà các nhà cách tân hoặc học đòi cách tân sản xuất ra. Tôi đọc những câu thơ bậc thang của Mai-a-cốp-ski từ năm 10 tuổi và cũng khoảng thời gian đó, 1954-1955, tôi đọc thơ bậc thang của Trần Dần. Trong cái đầu non nớt ngày đó, tôi cho là ông Trần Dần cóp lại của ông Mai-a. Hoặc như sau này có đọc cuốn sách của Y Ban, chị ấy viết liền tù tì mấy trăm trang và không xuống dòng. Thú thật, sau này đọc lại, cũng không thích. Đấy là cá nhân tôi, đấy là cái “gu” của tôi (Tôi dùng chữ “học đòi” là vì cũng võ vẽ biết, nó không phải là phát minh ở nước mình, không có bằng sáng chế mang nhãn hiệu nước mình. Cũng may, trên văn đàn nước nhà hiện nay, những loại thơ, văn đó không nhiều. Tôi cũng không đồng ý với kiểu phê phán những người đọc không hiểu là thuộc dạng “dị ứng với cái mới” hoặc nặng nề hơn, bom tấn hơn, là thuộc loại ngu dốt. Nhưng tôi rất đồng ý với In-sa-ra “Không phải hễ có học, nhiều chữ nghĩa, hay mang danh trí thức là rành văn chương”.

Tôi không hiểu câu Rien n’est plus difficile que d’écrire facil mà anh Lê Phú Khải dẫn và Nguyên Ngọc dịch là “Không gì khó bằng viết dễ”, chứ không phải như Lê Phú Khải dịch là“Không gì khó bằng viết (cho) dễ hiểu”. Hai câu chỉ khác nhau một từ nhưng ý thì khác nhau xa đấy! (Nguyên Ngọc). Câu dịch của Lê Phú Khải thấy thuận tai hơn câu dịch của Nguyên Ngọc, nhưng (có phải) lại sai? Cứ cảm như họ chơi chữ với nhau, kẻ ngoại đạo chỉ biết ngồi nghe và nghĩ, thà các ông đừng trích dẫn, loại thứ dân đây không thiết. Nhà em là ngại nhất những trích dẫn. Trích dẫn tức là đã có phần nào đó tôn người ta làm sự phụ.

 Nhưng dông dài mà nói, văn chương để phục vụ số đông nên cần viết dễ hiểu. Văn chương dòng bác học (không hiểu có dòng văn như kiểu nhạc giao hưởng hay không) thì để cho các nhà bác học đọc. Nhà em thuộc về số đông, chỉ đọc và hiểu những thứ dễ, nhưng tôi cũng không phản đối Nguyên Ngọc: dễ hiểu không phải là một tiêu chí của văn học (hay nghệ thuật) nhất là văn học nghệ thuật hay. Chỉ có câu cuối là nhà em không đồng ý: “Nhất là văn học nghệ thuật hay”. Nhà em nghĩ hay mà dễ hiểu thì càng hay chứ sao!

Còn mục đích của văn chương hay như câu hỏi Văn chương để làm gì cũng vậy, tôi nghĩ,
“văn là người” và văn chương có tác dụng “khai dân trí”. Những người viết văn, những người đọc văn có thể tâm hồn mang hơi hướm con người với ý nhân bản nhiều hơn. Ở đây tôi cũng ủng hộ thái độ quyết liệt của Paul Nguyễn Hoàng Đức, khi ông coi đa số các nhà văn hiện nay đều thuộc dạng “quốc doanh, mậu dịch”. Rất nhiều người ca ngợi Nguyễn Minh Châu, khi nói về một thời văn chương minh họa, nhưng rất lạ, họ lại vẫn rất “quốc doanh, mậu dịch”. Nếu không đòi hỏi qua cao và trong tình hình kiểm duyệt văn chương gắt gao như hiện nay, tôi nghĩ Văn đoàn cũng là một hội đoàn văn chương của một nhóm người, có tiếng nói ngược chiều của mình khác với dòng văn chương bao cấp chính thống. Chỉ có điều, sao mãi nó vẫn chỉ là cái “ban vận động”. Phải chăng, cũng như những cuộc đấu tranh cho dân chủ hiện nay, các bác trong văn đoàn cũng mệt mỏi. Một khi không phát triển được thì rồi chắc cũng sẽ bị quên lãng với thời gian. Nền văn chương nước nhà rất cần có sự đổi mới ở tất cả các hội đoàn.

Vinh Anh-2/8/19