LÃO DÂN BIỂU NHÀ TÔI(t.ngắn-phần cuối)

Lão "Dân biểu" nhà tôi (tiếp)

Từ ngày lão là đại diện cho hãng trông xe, mối quan hệ của lão có nhiều thành phần lắm. Ý tôi là phức tạp lắm. Đấy cũng là nói theo kiểu văn nói, kiểu bán rau nhà quê của tôi thôi. Văn vẻ gì cái bà bán rau chợ xóm. Nói thế để mọi châm chước. Ngộ nhỡ...thì thông cảm, bỏ quá cho.

Quen mồm, nhiều khi ngay trong nhà chỉ có tôi và lão, tôi cũng gọi lão là dân biểu. Chuyện  thì cũng bình thường, nhưng với nhiều người dân trong khu tập thể bé tí nhà tôi thì hình như người ta quên tên thật của lão.

Ở trên tôi đã nói, lão nhà tôi rất sợ hai thứ vi trùng của bệnh viện. Lão nhà tôi vốn từ bần cố nông đi lên, bản tính vốn hiền lành, sợ chốn đông người, chỉ dám to tiếng với vợ con và với mấy ông hàng xóm sang uống nước chè ké mà thôi. Tuyệt không bao giờ thấy lão lộ diện chốn đông người. Tôi vẫn thường nói đùa với lão: “Đồ khôn nhà dại chợ”. Lão ầm ừ bỏ đi. Ra cái vẻ không thèm chấp.

Đến bây giờ, quả thật nhiều khi, tôi cũng cứ phải soi lại lão. Tôi sợ lão ấy chập chập gì không nữa cơ. Ai lại rỗi hơi mà ngồi tiếp chuyện được bà già tám mươi với mấy thằng trẻ ranh đầu sơn xanh sơn đỏ cơ chứ. Trong mối quan hệ của lão bây giờ, mà tôi thấy phức tạp, ngoài quan chức các loại của địa phương còn có cả những bọn vô công rồi nghề, lêu lổng quán xá, đầu sơn xanh đỏ, mắt loè loẹt đỏ xanh đó nữa. Chính bọn này làm tôi sợ cho các mối quan hệ của lão.

Gần đại bản doanh của lão có ba cái địa điểm lợi hại: Một là cái chợ của tôi, hai là bãi đỗ xe của lão, ba là cái bệnh viện đầy các loại vi trùng. Nói như những người tử tế thì ba nơi đó đều là những nơi tràn ngập rác rưởi hay văn vẻ hơn toàn là những nơi ô nhiễm. Dân ta thì ai còn lạ gì bến tầu bến xe. Loại người bất hảo thì mang danh là dân chợ búa. Còn bệnh viện thì như lão nhà tôi nói, đầy rẫy vi trùng. Đại bản doanh của lão là nơi như thế.. Lão ở vào cái nơi như thế, tôi cũng không thật an tâm.

Người ta thường nói, người ta cũng đề phòng, người ta cũng cảnh giác và đã biết, nơi biên giới là vô cùng phức tạp. To thì như biên giới quốc gia, mọi chuyện phức tạp khó khăn từ buôn lậu, vượt biên đến tranh giành lãnh thổ có khi dẫn đến chiến tranh cũng từ nơi đó mà ra. Còn nhỏ như là biên giới phường xã trong một tỉnh, nơi biên giới này  tệ nạn là nhiều lắm. Bọn du thủ du thực, hút sách, trộm cướp, đĩ điếm cứ toàn chọn cái nơi biên giới lãnh thổ này mà cư ngụ.Thậm chí cả cái vạch đỗ xe buýt, bến đỗ xe buýt mấy cha lơ xe, tài xế cũng biết lợi dụng để khai thác cái khía cạnh có lợi cơ mà. Lão nhà tôi ở cái nơi như thế, tôi yên tâm sao được.

Vậy mà trong cái mảnh đất hóc hiểm này, lão nhà tôi cũng là dân biểu. Chuyện như sau:

Biên giới là phức tạp, nói rồi, ai chả biết! Đó là cái nơi tranh công đổ lỗi, đùn đẩy trách nhiệm, ai chả biết! Ôm nó vào cho dặm bụng, ai muốn? Cái lão nhà tôi sau những ngày ôm chăn chiếu đi ngủ với dân phòng thế nào lại nảy ra trong đầu cái ý nghĩ “ làm sạch biên giới”. Việc tày đình, bao nhiêu dấu ấn chức sắc muốn bỏ mà lão lại muốn ôm vào. Thấy lão tỏ ý muốn khai thác cái biên giới chung của “ba ông lớn” đó, mọi người cười khảy, thương hại: “Cẩn thận đấy, ông “ dân biểu”, khéo chẳng vào đầu lại phải tai”. Lão lùi lũi lặng im. Cái dáng cao lòng khòng mét bảy với dăm chục kí nặng đó sao có vẻ chông chênh, chới với quá.

Vốn dĩ cái biên giới này có cái vị thế đẹp. Theo con mắt dân nhà quê bán rau của tôi là nó đẹp. Kẻ ra người vào tấp nập. Cũng chẳng biết từ bao giờ, giữa ngã ba, hằng ngày, đặc biệt vào buổi sáng, vào giờ đi làm việc của các quan chức nhà nước, ở một góc biên giới tụ tập rất  đông các ông bà nhà quê với quang gánh, thúng mủng. Họ làm bất cứ việc gì mà các người thành phố cần. Dần dà rồi mới thấy xuất hiện danh từ “chợ lao động, chợ mồ hôi, chợ nông nhàn, chợ người...” nghe khiếp quá, cứ như trở lại cái thủa còn buôn bán nô lệ ấy. Cứ nhìn cái dáng héo hắt, nhẫn nhục, bền bỉ của , tôi thấy nhoi nhói trong lòng. Cùng cảnh chạy chợ với nhau, tôi thấy thương họ quá.

Lão nhà tôi với chức danh tổ trưởng nên hay phải ngủ đêm bên ngoài trụ sở dân phòng. Đôi khi các ông dân phòng cũng khuấy động phong trào, kiểm tra, kiểm soát cùng với công an. Mới độ mười rưỡi, mười một giờ, cứ tuýt còi náo động màn đêm, nơi các cặp nam thanh nữ tú đang say sưa trong các cuộc hẹn hò.  Vào cái giờ đó, bọn ăn đêm nó còn ngủ. Tôi nói vậy có thể làm phật ý một số vị. Nhưng mà nó là như vậy đấy. Quĩ an ninh, dân năm nào cũng nộp, tiêu dùng ra sao chẳng có ma nào biết. Chắc chỉ mấy ông tổ trưởng dân phố trở lên biết mà thôi. Thực sự thì khó tránh được các tệ nạn và trộm cắp. Nhưng vì thấy mấy cái ông dân phòng nhởn nhơ quá, nên có vài hộ chỗ nhà tôi không chịu đóng cái quĩ này.

Cảnh các ông bà trong chợ lao động này ăn ngủ làm mất mĩ quan thành phố được coi là đẹp như một lẵng hoa này làm đau đầu nhiều nhà chức trách, trong đó có lão nhà tôi. Bởi tôi thật sự thấy lão băn khoăn cho cách ăn ở của họ. Vậy là dần xuất hiện trong lão ý đồ làm xanh sạch thành phố, đúng khẩu hiệu mà các nhà lãnh đạo nghĩ ra.

Đâu xa chứ, dân ta thì quá hiểu cái cảnh “sảy nhà ra thất nghiệp”. Đấy, cứ thử một ngày các cha lặn lội bụi đường tầu xe mà xem, người ngợm lại không nhão ra như giải khoai héo ấy a. Thêm một đêm ăn bờ nằm bụi, không có chỗ phăng phẳng mà ngả cái lưng là biết nhau ngay ấy a. Dù các ông bà “nông nhàn” còn trẻ đấy, nhưng chịu được một đêm, hai đêm thôi chứ sức vóc nào mà chịu được đêm này qua đêm khác, ngày này qua ngày khác. Lại thêm cái ăn uống quấy quá nữa, bữa cơm giữa đường giữa chợ thì chẳng qua cho cái ăn nó vào bụng để mà duy trì sự sống thôi. Họ nhếch nhác, khô héo mặc kệ cái sự đời là điều dễ hiểu. Thông cảm cho họ là còn chút tình người, đe nẹt họ thì tôi lại cho là vô cảm. Nó tội tội thế nào ấy. Ấy là cùng cánh quê mùa tôi nghĩ như thế. Chẳng là, trước khi được một chỗ tạm ổn nơi cổng chợ, tôi cũng đã khối bận bị cái nạn đuổi chợ, te tái, hớt hơ hớt hoảng chạy. Cảnh đó thì diễn ra quá thường xuyên. Chuyện “bắt cóc bỏ đĩa” ấy mà.

Muốn cho chỗ đông người, nhộn nhạo có nét văn minh thì phải cải tạo cái vị trí, địa hình nơi đó. Các ông bà “nông nhàn” dù sao cũng vẫn phải ăn, phải ngủ. Để có chỗ ăn nhờ ở đậu cũng phải mất hai ba ngàn đồng một tối. Đã có vào thì phải có ra. Cái đoạn đầu ra là mất mĩ quan nhất. Nói chung tập quán dân ta không coi trọng vấn đề này. Ra chốn phồn hoa vẫn cứ cái nếp nhà quê. Vậy là từ chỗ nghĩ cách giải quyết sao cho thành phố xanh sạch đẹp, lão “dân biểu” nhà tôi nghĩ ra chuyện xây cái nhà vệ sinh. Nơi tập trung dân cư đông đúc thế này có cái nhà vệ sinh là cần quá đi chứ. Chẳng nói ngoa, ở cái thành phố mình, tìm được chỗ giải thoát “nỗi buồn” là cực kì khó. Nghe nói, có cái nơi cần xây, chuyện cũng đình đám lắm, họp hành không dưới vài ba phen và lại còn báo chí, truyền hình nọ kia nữa chứ. Rõ là rách việc!

Bởi lão nhà tôi ít việc cho nên việc lão nêu ra, lão không quên. Dân tình bảo lão không “đánh trống bỏ dùi”. Nghĩa là lão cũng có trách nhiệm, mặc dù cái trách nhiệm của lão, theo lão vẫn chỉ là nhỏ như con thỏ. Dù vậy theo bà con, vẫn còn hơn khối ông trách nhiệm to, nói xong , hứa xong bỏ đó. Cứ ngẫm cái chuyện lo cho dân thì biết, nói hay lắm, vậy mà đâu xa, cái khu tập thể nhà tôi nằm trong dự án treo có dễ hơn chục năm, đã thay ba đời cái biển qui hoạch cắm ngất nghểu trên đường. Tất cả vẫn nằm trong chờ đợi. Qui hoạch là phải biết chờ đợi. Dân lành lấy công sức của mình làm ăn nuôi miệng một cách chính thống vẫn không có phép xây nhà, vẫn cứ sống cảnh nhà cấp bốn dột nát và ẩm ướt rêu phong, tuổi thọ các ngôi nhà đều đã ngoài ba chục năm. Trong khi đó, nhà nghỉ cao bảy tám tầng vẫn cứ mọc lên. Ấy là mọi người nhận thấy thế, tôi cũng nhận thấy như  thế.

Vậy là phải giải quyết cái “văn hoá đường phố”. Lão nhà tôi học ở đâu được cái lối nói văn hoa thế không biết. “Văn hoá đường phố”. Nghe ấn tượng ra phết, ra cái dáng cấp lãnh đạo lắm rồi.

Nhưng chuyện không dễ! Tiền đâu mà xây với dựng?. Lão nghĩ đến hội nhà giàu, nhà giàu tức là nhà có xe riêng ấy. Lão đi vận động từng ông chủ xe. Có nhiều ông dễ dãi, gọi là bớt chút một ít. Giá trị bằng vài lít xăng, vài chục lít xăng. Đang cái buổi xăng dầu có giá, các lão chủ cứ qui ra xăng. Cũng có ông xét nét “ông việc gì phải làm chuyện đó, bảo mấy ông lấy tiền coi xe ra mà làm”. Lão nhà tôi cũng muối mặt. Thôi thì trò đời, ngửa tay đi xin người ta, chịu nhục một chút. Cứ coi như trước kia, ta vẫn nhận vịên trợ của Liên Xô ấy mà. Nhà nghèo, cũng nên biết thân biết phận, biết cái vị trí của mình. Sung sướng gì mấy đồng đi xin, vênh vang gì cái thói cứ gặm vào truyền thống.

Chưa xong đâu. Lão nhà tôi còn vận động mấy bà ngồi chảy bụng ở chợ nữa kia. Gọi là bà con tiểu thương cùng chung tay đóng góp. Các bà này đều biết lão nhà tôi, kẻ ít người nhiều, đồng tiền nhặt nhạnh được cũng kha khá. Nhưng dân chúng đóng góp như vậy rồi, chẳng lẽ chính quyền đứng bên ngoài. Lão nhà tôi tiến thêm một bước, đề nghị Ban quản lí bãi xe, chợ và cả bệnh viện đóng góp vào. Đây mới là nguồn thu chính để xây dựng thành phố xanh sạch đẹp. Thế là một dãy nhà chờ cho các bác “nông nhàn” đứng đợi các ông bà chủ đến mướn nhân công, một dãy nhà vệ sinh sạch sẽ có người trông coi hẳn hoi được dựng lên.Lệ phí không đáng là bao nhưng nó làm cho  cái ý thức của người nông dân lớn lên nhiều lắm. Mà chẳng chỉ với mấy ông bà nông dân, khối ông thành phố cũng chúa là bậy bạ. Cái nếp ăn ở cha chung không ai khóc vốn dĩ từ xa xưa ấy mà.

Vậy là cái công trình “văn hoá đường phố” của lão nhà tôi hoàn thành được mục tiêu. Bây giờ, lão nhà tôi được bà con khối phố tín nhiệm. Lão ấy khoá vừa rồi trúng cử vào “hội đồng nhân dân xóm” đấy. Tôi nói với lão: “Thôi thì chức nhỏ, sức có hạn, làm thế thôi, dân được nhờ. Ông mà làm to quá khéo chúng tôi chẳng với tới. Cứ cái gì thiết thực là dân ủng hộ ông ạ.”

Giờ đây, lão đích thị là ông “dân biểu” chỗ chúng tôi.

ảnh internet 

  23/11/08