NẺO ĐỜI (9-10 -tiểu thuyết)

VINH ANH


                                            NẺO ĐỜI


                                                                                                                          Tiểu thuyết

         9. Ngân có tên trong danh sách rời khỏi trường văn hóa đầu tiên đi học sĩ quan. Học sĩ quan là sẽ dính vào nghiệp quân sự gần như suốt đời. Mà ngay hồi đó, bọn Ngân cũng đã được giáo dục như vậy: yên tâm phục vụ quân đội lâu dài. Có những đứa rẽ ngang, đó cũng là do cuộc đời xô đẩy và không có gì giải thích dễ hiểu hơn, đó là do cái số. Trong lớp của Ngân ngày đó, chẳng có đứa nào quyết định được số phận của mình. Tất cả đều đã thấm nhuần câu: sẵn sàng nhận bất cứ sự phân công nào của tổ chức. Vậy làm gì có sự tự do chọn lựa nữa. Cho dù được đi học sĩ quan hay được cử đi học kỹ thuật, bác sĩ, kỹ sư cũng đều do tổ chức xem lý lịch và quyết định hết.

Trước khi đi, Ngân không có ý định tổ chức chia tay. Cũng chẳng có cái lệ nào như vậy hết. Đơn giản là nhận quyết định và vác ba lô lên tầu. Đứa nào có bạn thân, may ra có người tiễn. Đứa ở lại cũng còn công việc của nó. Chẳng ai tự chủ được việc đón đưa.

Trước đó một tuần, Ngân đã báo cho Sen. Đã tạm biệt và cũng thể hiện cả sự mong muốn sẽ được gặp lại. Cả năm trời quen biết, Ngân thấy Sen lớn lên về nhiều phương diện. Mỗi lần gặp đều thấy cái mới ở cô bé. Từ cách ăn mặc đến cách nói năng, từ kiến thức cuộc sống đến những kiến thức trong sách vở, từ cách giao tiếp với bạn bè trong đó có Ngọc và Nhân đến những lần nói chuyện riêng khi chỉ có hai người. Có điều mà Ngân không thích, nhưng lại không dám nói, Sen luôn coi Ngân và Nhân, Ngọc là những người anh. Thậm chí trong cách chuyện trò, cô bé chỉ coi ba người như là các anh bộ đội khác mà cô vẫn gặp. Cô coi cả ba đều như nhau. Gặp cả ba hay gặp một mình Ngân, hoàn toàn không có sự phân biệt. Bởi vậy, mỗi lần gặp, tuy vẫn có mang theo kỷ niệm của ngày đầu tiên và thâm tâm Ngân vẫn muốn cái ngày đầu tiên nó lặp lại, nhưng Ngân cũng tự nhận biết được, bây giờ gặp nhau đã thiếu đi sự vô tư. Gặp nhau đều có chủ ý, có báo trước, có hẹn hò và tóm lại là nó không còn bất ngờ nữa. Cái lần đầu tiên nó thật sự bất ngờ. Bởi bất ngờ nên trái tim mới bị rung động và khi ra về mới xôn xang, mới nhớ. Vậy là trong sâu thẳm, niềm vui với Ngân không lặp lại.

Từ sáng sớm ba chàng ngự lâm đã chuẩn bị xong mọi chuyện cho chuyến đi của Ngân. Cũng có gì mà chuẩn bị. Với người lính, tất cả gia tài là một chiếc ba lô trên vai. Ngoài quần áo, chăn màn thì còn gì nữa đâu. Mấy anh lính xuất thân học sinh thì có thể dưới đáy ba lô còn có vài cuốn tiểu thuyết, thêm một cuốn nhật ký, một quyển sổ ghi lưu bút thuở học trò kèm theo những tấm ảnh kỷ niệm và… chấm hết. Hết sức đơn giản và nhẹ nhàng. Nhân rất tâm đắc với cái gia tài đó của người lính. Cậu nói: “ Cái nặng nhất là trái tim thì đã mang trong lồng ngực rồi. Trong trái tim người lính chứa tất cả mọi niềm vui, nỗi buồn… Thằng Ngân còn một kỷ niệm đẹp về cô sơn nữ nữa. Trái tim nó nặng như trái núi”.

Ba chàng lính ra ga. Ngọc tranh khoác cho Ngân cái ba lô: “Cũng là chia sẻ với mày lần cuối cùng của cái sự nặng nhọc vác chuối chăn lợn thôi mà”.

Gần đến ga, cả ba thấy bóng áo chàm, tất cả đều nhận ra Sen. Tim Ngân bỗng đập thình thình. Cái bóng đó không thể lẫn. Sao cô bé lại ra ga tiễn cơ à? Họ đi về phía nhau. Mau miệng hơn cả vẫn là cô gái Tày. Cái miệng tươi như hoa có thể làm đổ quán xiêu đình cất tiếng trong veo:

- Chào các anh. Em biết mà… Hôm nay thế nào cũng gặp cả ba anh. Không hiểu sắp tới em có phải tiễn hai anh Nhân và Ngọc nữa không? Thôi, hai anh đừng đi nhé. Ở đây không có các anh, buồn lắm…”

Cô bé nói một hơi dài. Nét mặt hồn nhiên như nét mặt đứa em gái. Cách biểu đạt thân mật. Không khách sáo nên rất tự nhiên.

- Hôm nay em mặc áo chàm đẹp quá. Em biết không? Ngân thích em mặc áo chàm lắm. Anh ấy bảo em mặc áo chàm dịu dàng hơn.

- Em biết rồi. Anh Ngân cũng nói với em. Cho nên hôm nay đi tiễn anh Ngân, em vận áo chàm để anh Ngân đừng quên xứ Lạng này đấy.

Tất cả đều cười rất vui. Giữa ba anh lính trẻ có một cô gái đẹp người dân tộc làm cho không khí trong ga sáng lên. Những hành khách đang chờ tầu đến nhìn họ chăm chú. Cái trẻ của họ đã loang ra mọi chỗ trong phòng đợi, làm tan đi những nét lo âu, mệt nhọc của những người khách chờ tầu.

Nhân và Ngọc ý tứ rút ra ngoài khi cô bé Sen quay mặt trả lời câu hỏi của Ngân về hai đứa em. Sen đang nghiêng mặt cười vì lời khen của Ngân bởi cô mặc bộ đồ màu chàm trông rất thiếu nữ và bỗng dưng nhận thấy Nhân và Ngọc đứng ở xa xa. Cô thôi không cười nữa:

- Anh Ngọc và Nhân chạy đi đâu thế?  Lại đây. Tầu sắp đến rồi, nói chuyện với anh Ngân thêm một chút để sau này đỡ nhớ. Thế ba chàng ngự lâm bây giờ đi một gọi là gì?

Ngân nhanh mồm phản ứng luôn:

- Em thay anh vào hội để cho đủ ba nhé. Ngọc và Nhân đồng ý không?

- Đồng ý… Nhân và Ngọc cười to, nắm tay giơ cao.

- Em chịu thôi. Em là con gái thay anh Ngân thế nào được. Em không biết đấu kiếm, phi ngựa…

- Không phân biệt gì hết. Bây giờ thiếu, em phải vào cho đủ. Vậy là đồng ý nhé. Đi đâu bây giờ cũng phải đủ ba đấy.

Bốn người trẻ tuổi còn đang tranh luận về chuyện kết nạp thì tiếng cói tầu hú. Vậy là kết thúc một cuộc tiễn đưa. Có Sen đến không khí vui hẳn. Mọi người còn ép được cô bé vào hội “ngự lâm quân” nữa chứ:

- Tiếc quá-Ngân nói- giá như sáng kiến này có trước đây nửa năm có phải vui không. Bây giờ tớ đi rồi, các cậu nhớ sinh hoạt đều nhé. Phải chịu khó gặp các anh ấy Sen nhé.

Vào trong toa tầu rồi, Ngân còn thò đầu ra cửa vẫy vẫy: “Tớ đi nhé…”

Dưới sân ga, ba cánh tay giơ cao: “Đi mạnh khỏe nhé…Nhớ viết thư…”

Ngân không chứng kiến, cô bé mặc áo chàm vừa vui như vậy bây giờ lại đang thút thít. Sân ga vắng tanh. Gió buổi sớm lành lạnh. Cảnh cô quạnh của ga xép miền núi càng lộ rõ khi ngước lên cao kia là gặp ngay núi đá chơi vơi, nhọn hoắt lấp loáng ánh nắng buổi sớm với những ngọn lau ngả nghiêng trong gió.

 

 

10. Người thứ hai rời xứ Lạng là Ngọc. Bộ ba “Ngự lâm” mới thành lập chưa gặp nhau được một buổi lại phải chia xa ngay. Một tuần sau khi tiễn Ngân đi học sĩ quan thì Ngọc cũng nhận quyết định. Cuộc chia tay Ngọc buồn hơn vì không kịp báo cho Sen. Sân ga không vắng như buổi tiễn Ngân vì rất đông lính tráng được cử đi học lớp này nhưng vẫn có vẻ heo hút hơn vì Ngọc đi chuyến tầu tối. Không có con gái tiễn đưa, không bịn rịn lắm nhưng cũng vẫn không vui. Hai anh bộ đội trẻ ôm nhau trong nhập nhòa ánh điện. Cả hai cũng ít lời hơn tuần trước. Cái sự chia xa nó tạo nên như vậy. “Sẽ chẳng có ai tiễn mày, Nhân nhỉ…” “Yên tâm, tao sẽ báo động trước cho Sen để nó ra tiễn. Tao cũng sẽ có người tiễn, không cô đơn đâu…”

Ngọc biết Nhân nói như vậy để cho mình đỡ mủi lòng thôi. Ba đứa chơi với nhau, đi hai, chắc nó ở lại buồn lắm. Cũng nói vậy để nó khỏi tủi thân. Cái thằng luôn hết lòng vì bạn bè. Lại còn biết chiều bạn nữa chứ. Cứ xem thái độ nó ủng hộ thằng Ngân “lao vào” cái Sen thì biết. Mà sao thế nhỉ? Tại sao cái Sen nó không “chết” thằng Ngân. Cũng đã có lần Ngọc nói chuyện này với Nhân và Ngân. Nhân cho rằng cần phải có thời gian và gia tăng sự gần gũi. “ Thứ nhất cự li” mà. Ngân lại nghĩ khác. Sự ý tứ của Sen và “nhiệt độ tình cảm” chia đều cho ba chàng lính đã cho Ngân cảm giác “chuyện tình yêu” với ba chàng là xa vời. Đơn thuần Sen yêu mến và tôn trọng các anh bộ đội. Đó là ảnh hưởng của truyền thống gia đình. Đó là “gen di truyền” của gia đình mang ơn bộ đội Cụ Hồ từ  những năm chiến tranh chống Pháp. Sen đã kể cho ba chàng lính về những ngày đó. Gia đình Sen cùng dân bản phải chạy vào rừng sâu tránh quân viễn chinh Pháp tấn công lên căn cứ Việt Bắc. May gặp được một đơn vị bộ đội. Biết dân đói, bộ đội đã  nhường hết gạo cho dân bản và những ngày sau đó cùng chia sẻ cái đói với người dân cho đến khi ta mở chiến dịch Biên giới, giải phóng ba tỉnh Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn. Ngày đó Sen còn bé lắm, nếu không có gạo bộ đội chắc Sen đã chết. Cái ân, cái tình là thế.

Nhân vẫn ở lại trường chưa biết đi đâu, sau khi học hết chương trình lớp 10 phổ thông. Không có trường sĩ quan nào mở cửa đón Nhân. Rồi một tin thú vị hơn, sau khi Ngọc đi khoảng nửa tháng, Nhân nhận quyết định sang lớp học tiếng Nga. Trước Nhân, cũng đã nhiều lớp lên đường sang Liên Xô học tập và tất cả đều có một thời gian vài tháng học tiếng Nga trong nước.

Với một cậu học sinh như Nhân, đi đâu cũng đều thú vị, nhưng nếu được đi Liên Xô thì là tuyệt vời thú vị. Ngày đó, dân ở miền Bắc có lẽ chẳng ai là người không biết Liên Xô. Liên Xô là niềm tin, là hy vọng của nhân loại, là thành trì của hòa bình thế giới. Những khẩu hiệu như vậy thấm vào máu của Nhân. Đó là những điều không bàn cãi. Nền văn hóa và kỹ thuật Nga đã lấn lướt các nền văn hóa khoa học các nước khác.

Từ ngày tiễn hai bạn đi học, Nhân cũng không còn bạn thân nữa. Công việc đối với Nhân vẫn như trước. Nghĩa là vẫn học, vẫn chơi bóng, vẫn tìm sách để đọc. Các sách văn học của Nga chiếm lĩnh quầy sách và thư viện. Cũng may mà Nhân có ông bố chuộng văn hóa phương Tây, nên ít nhiều cũng có ảnh hưởng đến Nhân. Cậu đồng thời học song song hai ngoại ngữ: Nga và Anh. Tiếng Anh hoàn toàn phải học trong bí mật.

Cũng vì được học một ngôn ngữ mới, Nhân được tiếp cận các mẩu chuyện ngăn ngắn qua các bài học. Vì vậy, Nhân cũng nảy nòi viết các truyện của riêng mình, nó như một dạng ghi chép. Ban đầu không dám công khai, chỉ ghi những chuyện của cuộc đời vẫn xảy ra xung quanh trong môi trường người lính. Dần dần, Nhân ghi chép những chuyện của mình gửi cho Ngọc và Ngân.

Ngọc và Ngân xa nhớ

Vậy là xa chúng mày mấy tháng trời rồi. Không phải mấy tháng mà là mấy năm ấy. Tao luôn có cảm tưởng như vậy khi không có chúng mày ở bên và  lại cũng có cảm giác chúng mày vẫn ở đây khi đi qua doanh trại cũ, nơi chúng mình cùng sống với nhau hai năm. Vậy là lúc nào tao cũng nhớ đến chúng mày.

Tao đang học tiếng Nga. Chương trình học trong sáu tháng. Bây giờ đã biết đọc rồi còn về ngữ pháp tiếng Nga khó lắm, người ta bảo là khó nhất thế giới đấy. Mà đúng vậy thật, so với tiếng Anh, ngữ pháp tiếng Nga phức tạp hơn nhiều. Tiếc rằng chúng mày không cùng học, nếu được cùng học, trình độ nói tiếng Nga có thể khá lên nhanh hơn. Ồ, nói chuyện chữ nghĩa, chúng mày cũng đừng cho tao là vênh vang nhé, nhưng quả thật tiếng Nga là một ngôn ngữ rất đẹp, tiếng của tình bạn đấy. Tao thích tiếng Nga hơn tiếng Anh, là thứ tiếng tao cũng đang mầy mò tự học. Tự học tiếng Anh rất dễ, chúng mày hãy nghe tao, còn tự học tiếng Nga khó hơn.

Nói chuyện với chúng mày phải nói về Sen, cô bạn chung của chúng ta. Sau cái buổi Ngọc đi, Sen cũng buồn lắm. Tao có cảm tưởng Sen như là một bông hoa chung của chúng mình. Tại sao chúng mình không kết nạp Sen vào nhóm ba chàng ngự lâm sớm nhỉ? Tao cứ tự hỏi vậy mãi. Có lẽ ngày đó, bọn mình có chung ý nghĩ, Sen là của riêng của thằng Ngân, nên không thằng nào dám đề xuất.

Tao cũng trực tiếp hỏi Sen rồi đấy. Sen ứ ừ không thích nói chuyện đó: “Chuyện anh, anh không nói cứ nói chuyện người khác với em làm gì…” “ Không nói chuyện bạn anh thì nói chuyện ai?” “Chuyện bạn anh em biết rồi. Anh đừng tưởng chỉ có mỗi anh biết nhé”.

Nghe nói, người của văn công lại đến gia đình Sen một lần nữa. Bố Sen không đồng ý cho Sen đi văn công. Cũng hay! Cái nghề đó nhanh tàn lắm. Với hoàn cảnh Sen, có lẽ hay nhất là đi học tiếp. Nếu không muốn xa quê hương thì đi Sư phạm. Còn nếu học được, mình bảo Sen đi học kỹ thuật. Kiến thức là của tương lai. Sen là lớp người của tương lai nên rất cần có kiến thức, dù đó là nông nghiệp hay công nghiệp. Đúng không? Tao khuyên Sen như thế, chúng mày cũng nên khuyên nó một câu. Tao sợ lớn thêm chút nữa, nó đi lấy chồng mất. Đẹp như nó khối chàng để ý, có thể có cả những ông là cán bộ ấy chứ. Tao sợ nhất là nó lại phải lấy một ông già nào đó rồi thành mệnh phụ phu nhân. Lúc đó chúng mình sẽ chẳng còn có nó nữa. Bọn mình “binh bét” thế này ai người ta kết bạn phải không? Lúc đó chắc chỉ còn biết than “phí của giời!”

          Thằng Ngân mày học cái gì mà bí mật thế? Thôi cũng chẳng thèm hỏi, tao hỏi cái Sen là biết hết. Còn ông Ngọc già, ông học sĩ quan chính trị chắc là đúng sở trường. Tao sợ nhất học sĩ quan chính trị đấy. Cái dáng của mày, cách phân tích của mày, tao sợ lắm. Thôi thì tất cả đều là số. Chúng mình có tự quyết được điều gì đâu. Nếu như được chọn, tao có lẽ, sẽ không chọn quân đội làm nghề nghiệp đâu. Mặc dù tao vẫn nhớ những buổi học chính trị: yên tâm xây dựng quân đội lâu dài. Hình như không nói như vậy là không được. Chúng mày có thấy vậy không? Nhưng quả thật rất may, chính trong môi trường này, tao và chúng mày biết nhau, rồi thành chiến hữu. Một điều khác tao cũng thấy được an ủi, chúng mày biết là gì không, mỗi khi nhắc đến bộ đội, cái Sen nó có một tình cảm rất thiêng liêng. Anh bộ đội trong mắt người dân vẫn là một hình ảnh rất đáng trân trọng. Mình những mong giữ được mãi hình ảnh đó.

 

 

các ảnh đều lấy trên internet