Buồn về quê mình quá!
NỖI BUỒN HOA PHƯỢNG và PHÉP BỊÊN
CHỨNG
Các ảnh đều lấy trên internet
Hải
phòng là quê của mình. Tuy là quê nhưng chỉ ở đó thời gian là mười năm, từ sáu
tuổi đến mười sáu tuổi, vỏn vẹn chục năm. Dẫu không nhiều nhưng quãng thời gian
đầu đời của một con người với những suy nghĩ trắng trong nhất lại bắt đầu từ Hải
Phòng, do vậy dù lâu lâu, chỉ đôi ba lần đảo về quê, đa phần là nhờ vào những
chuyến công tác, Hải Phòng với tôi vẫn là cái gì đó của ấu thơ không thể phai mờ
vì không bao giờ tôi có lại cái điều tươi mát trắng trong ngày xa xưa đó nữa.
Tình
yêu với thành phố là những buổi trưa hè nghỉ học đi bơi bên phà Bính, là những
buổi đá bóng trong bãi cỏ vườn hoa Con Cóc, là những buổi tuy đến trường nhưng
vài đứa lại rủ nhau trốn học đi đá bóng, là những ánh mắt của những cô bạn gái
đầu đời mà tôi đã nhận biết và chú ý.
Nhưng hơn cả, Hải Phòng với tôi là thành phố thợ, rất ít những người ăn mặc sang trọng mà chỉ như thấy cái lam lũ, tất bật những màu áo công nhân bạc phếch, cũ mèm thậm chí còn rách đôi ba chỗ. Tôi tự hào về thành phố quê hương và chẳng bao giờ chê nó nghèo. Đến nỗi, năm hai mươi tuổi sau khi được ra nước ngoài học tập, được về phép, một lần trên sân bóng sông Lấp, tôi gặp lại vài người bạn cũ cùng đá bóng ngày xưa, chiếc quần là thẳng li rất hiếm vào hồi đó mà tôi đang mặc đã khiến tôi xấu hổ. Cái sự xấu hổ đó giống y như cái ngày tôi học lớp sáu, được mẹ mua một đôi giày vải mới. Chẳng hiểu sao, ngày đó mới mười lăm tuổi, tôi cứ đá cho bụi phủ đè lên lớp vải mới màu xanh của đôi giày cho nó cũ đi, nó cũ đi mới có thể hòa vào với cái nghèo, cái cũ của người Hải Phòng.
Vậy
là trong tôi, Hải Phòng nó phải nghèo, phải thợ, phải bình dị và ai cũng như
ai, không ai vượt quá cái bình dân mà cuộc sống ngày đó tạo cho tất cả.
Hải Phòng những năm đầu đời hình thành con người trong tôi tinh khôi, nguyên thủy, thân thương và cả dại dột là thế.
Tôi
có nhiều kỷ niệm về Hải Phòng, kỷ niệm nào nào cũng đẹp. Điều đó chỉ xảy ra khi
tâm hồn còn chưa vẩn bụi đời, khi chưa nhận biết được những tham lam, ác độc,
khi mọi cái “vốn bản thiện” của con người vẫn choán hết những xấu xa tội lỗi,
khi chưa hề bị một giọt đen nào của cuộc đời vấy bẩn.
Bạn
bè của tôi ngày thơ xưa đó không nhiều. Ý thức về tình bạn của chúng tôi ngày
đó ở tầm thấp lắm. Chúng tôi đi học cùng nhau nếu cùng đường. Chúng tôi đá bóng
cùng nhau nếu cùng lớp. Rất ít khi đến nhà nhau chơi. Tôi nhớ chỉ có nhà mỗi một
thằng, bọn tôi đôi khi vào nhà nó uống nước sau một buổi đá bóng vì nhà nó gần
ngay “sân cỏ” mà chúng tôi đến đá. Chúng tôi cũng chẳng bao giờ đi uống với
nhau một cốc nước mía vì một lẽ đơn giản chẳng đứa nào có tiền. Nhà thằng gần
bãi bóng chỉ có một cây đu đủ, vậy mà khi quả chín, nó cũng gọt cho chúng tôi
ăn. Một sự hào phóng hiếm có về tình bạn thuở ấy. Tôi, có lẽ đến tận bây giờ, vẫn
còn giữ được cái vị ngọt của trái đu đủ đó trên môi. Hình như vị ngọt đó là vị
ngọt tình bạn mà chúng tôi vẫn giữ cho đến tận hôm nay.
Ngày
đó tôi có nhiều đam mê: mê đá bóng và tin chắc sau này mình sẽ là trung phong; mê
câu cá. Tôi đã sắm một chiếc cần câu để tôi tối ra sông Lấp thả cần. Có lần tôi
ra ngoại thành, thấy có con lạch, tôi ngồi thả câu. Một chú cá to bằng quả chuối
ta bị mắc câu. Tôi sướng đến nỗi chân tay run bắn, mãi thật lâu mới gỡ được. Những
tưởng sẽ câu được tiếp. Ngồi mãi, đến khi thấy bụng đói, ngó xem con cá câu được,
nó cũng đã chết, lại thất thểu vác cần đi về; mê nghe hát và nghe người bán các
loại sáo thổi sáo. Tôi cũng mua một cái sáo và thổi bài sòn sòn sòn đô sòn từ
cái ngày mới giải phóng. Tôi chỉ biết nhõn một bài đó mà thôi; mê đọc sách.
Ngày đó làm gì có tiền mua sách. Tôi đi dạy bình dân học vụ để được chứng nhận
và được cấp thẻ mượn sách đọc tại chỗ ở thư viện thành phố… Tôi còn mê nhiều thứ
nữa, thí dụ như đi tắm sông, bơi, để rồi suýt chết đuối ngay ở bến phà Bính.
Tất
cả những cái đó là những kỷ niệm đẹp về Hải Phòng của tôi.
Ngày
tôi ở Hải Phòng, chưa có bài hát về thành phố hoa phượng đỏ. Vậy nhưng tôi sớm
nhận thấy cái đẹp mùa hè phố tôi ở bởi hàng phượng hai bên đường khi hè đến. Phố
tôi ở trồng toàn phượng. Những cây phượng gốc to, sần sùi và giăng một màu đỏ
thắm trên cao cả dãy phố vài trăm mét che hết ánh nắng tháng năm.
Ngày
đó, tôi không có ý thức về nỗi buồn mỗi khi hè đến phải chia tay bạn bè. Những
năm tháng đó, học trò học đến cấp hai đã nhiều anh chị lớn lắm, thậm chí có anh
đã có vợ ở quê. Mấy đứa bé nhất lớp bọn tôi chỉ mong hè đến để được nghỉ học. Nỗi
buồn chẳng bao giờ đến. Mùa hè, phượng đỏ là biểu hiện của những ngày vui. Tôi
từng nói với bạn bè một câu rất văn chương: “Mỗi sáng, phố nhà tớ, một thảm hoa
đỏ rực được các nàng tiên rải suốt đêm kín hết mặt đường. Bắt gặp cảnh đó khi đất
trời còn trong trẻo, phố xá đẹp lắm, đẹp như lạc vào chốn thiên thai! Đẹp đến nỗi
không dám bước chân vì sợ đạp phải những cánh hoa mong manh…”
Những
tưởng ấn tượng về loài hoa của thành phố quê hương cứ mãi đẹp trong tâm can … vậy
mà những ngày này, lác đác đâu đó đã thấy phượng nở, ký ức đẹp về loài hoa tuổi
thơ không còn, mà lại xa xót, man mác một nỗi buồn. Cái tinh khôi trong trắng của
thành phố ngày xưa thay bằng sự u ám và rồi nỗi buồn bùng lên, thành phố hoa
phượng đỏ bây giờ có người gọi là hoa cải.Hoa cải vàng! Mà nào đâu có được màu
vàng mướt mát trải suốt dọc bãi bồi màu mỡ phù sa. Nào đâu phải màu vàng gắn với
“mùa hoa cải bên sông”, màu vàng gắn với mối tình của một cô gái với chàng trai
ra trận không trở về, màu vàng gắn với cái đẹp ước lệ của những đóa cúc vàng
tín ngưỡng, cái đẹp của màu vàng đó nó thánh thiện, nó huyền ảo mơ màng trong
cõi thần tiên và làm ta liên tưởng đến điều chân chính của người tu hành. Hoa cải
ở đây là từ tiếng nổ từ súng hoa cải của Đoàn Văn Vươn. Tiếng súng nổ như tiếng
bom, mở đầu cho một cách nhìn mới cụ thể, rõ ràng về một lối làm ăn, chống lại
lối tư duy sáo mòn, cũ rích.
Những
ngày này khi mà tòa án Hải Phòng mang gia đình nhà Vươn ra xử tội “cố ý giết
người” mới thấy chế độ độc tài do một đảng duy nhất độc quyền lãnh đạo lộ ra
bao nhiêu điều thối nát. Điều đầu tiên là vụ án với cỡ như mình, cho mình toàn
quyền, chỉ trong vòng một tháng, mình làm xong mọi chuyện. Vậy mà vì để bao che
lẫn nhau, vụ án phải đích thân Thủ tướng có ý kiến. Thế nhưng sau khi có ý kiến
Thủ tướng, vẫn phải một năm sau mới dám mang ra xử với tỉ lệ một người dân
có năm an ninh đi kèm (một số trang mạng ước tính có tới 250 cảnh sát còn loại
mặc thường phục không ai biết). Với thời gian như vậy, nhà chức
trách đương nhiên đã dàn trận, lập các phương án có thể xảy ra khi xét xử và
quan trọng nhất, những lý lẽ để buộc tôi cho gia đình nhà Vươn và bao che tội lỗi
cho lãnh đạo thành phố, làm sao để ý kiến của Thủ tướng đã kết luận ngay buổi
ban đầu: “sai từ khâu thu hồi, đến cưỡng chế đến xử dụng lực lượng…” nghĩa là
sai toàn tập, vẫn có chỗ kết tội gia đình nhà Vươn. Cái tội đó là tội “cố ý giết
người” mà ngay từ đầu người ta ghép cho gia đình anh. Đó là sự trả thù bẩn thỉu.
Bỗng
nhiên mình nghĩ đến ông “biện chứng”. Biện chứng là gì? Biện chứng hiểu một
cách khái quát theo triết học Mác-Lê: Mọi sự vật đều có quá trình phát sinh,
phát triển và diệt vong. Nghĩa Việt hóa là: Nhân nào quả ấy, gieo gió gặp bão,
ác giả ác báo, đời cha ăn mặn đời con khát nước, tre già măng mọc… Theo tôi, hiểu
cái biện chứng của người Việt Nam ngắn gọn và dễ giải thích hơn nhiều cái lý của
ông Mác và ông Lê.(Người viết quên tác giả đã giải thích từ biện chứng-xin
thứ lỗi)
Chuyện
của nhà Vươn phải lấy cái biện chứng mà soi xét. Về phía nhà cầm quyền, ông thu
hồi đất của tôi sai, tôi chống đối là đúng. Ông ra lệnh phá nhà tôi không nằm
trong phạm vi đất thu hồi là ông sai, tôi chống lại là đúng. Để dễ hiểu: một thằng
ăn cướp đến nhà mình, mình phải chống hay là để nó khuân hết đồ đi. Phải chống
lại chứ. Chống lại mới hợp đạo lý, không chống lại là hèn nhát. Mày ỷ thế mạnh,
đông người, mày đánh ông mười cái, ông cũng đánh lại mày được một cái. Các cụ
ngày xưa nhà tôi hay giáo dục con cái cách đó. Điều đó thể hiện ý chí con người,
con người biết phân biệt phải trái, đúng sai, không như những con vật. Không hiểu
có quá không khi bảo những kẻ biết sai trong khi thực thi cái công việc cưỡng bức
nhà Vươn là những con vật.
Gia
đình nhà Vươn là những con người dám đứng lên chống lại cái sai của cường quyền
trong một thế yếu, rất yếu nhưng sức lan tỏa của cuộc đấu tranh của gia đình
nhà Vươn lại chẳng khác gì những cơn sóng thần trên biển Đông. Từ tiếng súng
hoa cải của nhà Vươn, ta đã thấy nhiều cuộc đấu tranh khác cũng vì chống lại sự
phi lý của cường quyền. Theo tấm gương của Vươn, nông dân mất đất đã dám đứng
lên bảo vệ mảnh đất của mình chống lại một nhóm nhỏ sâu bọ.
Hoa
phượng năm nay trên thành phố quê hương không gợi cho tôi cái trắng trong của tuổi ấu thơ. Đấy
là nỗi buồn hoa phượng của thành phố quê tôi mà năm nay tôi cảm nhận.
Còn
về lý lẽ của cuộc đời, nhà cầm quyền Hải Phòng hãy hiểu phép biện chứng theo
cách của người Việt: Ác giả ác báo, nhân nào quả ấy, gieo gió gặt bão!
Vinh Anh
23h23-4/4/2013-Ngóng chờ lời tuyên của tòa









Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét