TruyÖn ng¾n
§Êy lµ mét
®«i b¹n giµ ®ang «n l¹i c¸i thêi ®· rÊt xưa. Hai bµ cô tuæi trªn t¸m mư¬i ngåi
nãi chuyÖn mµ cø ngì lµ cßn rÊt trÎ bëi tiÕng cưêi vµ sù mõng rì ®ưîc gÆp nhau.Trưíc
m¾t lò con còng ®· giµ vµ lò ch¸u ch¾t ®· lín hoÆc ®ang lín th× nã cã vÎ khã
coi. Nã lµm cho ngưêi ta tưëng như
hai bµ ®ang cè vít v¸t l¹i c¸i tuæi xu©n ®· qu¸ xa råi. Gäi lµ vít v¸t cã khi lµ xÊc víi c¸c cô, nhưng
c¸i buæi héi ngé cña c¸c cô nã diÔn ra ån µo, kh¸c h¼n víi phong th¸i trÇm tÜnh thưêng xuyªn, l¹i cã pha c¸i vÎ trÎ
trung h¬i qu¸ ®¸ng. B¹n bÌ mét thña tõ håi hµn vi, xa c¸ch
lµ chÝnh. PhËn ®µn bµ, g¸nh v¸c viÖc nhµ dån lªn ®«i vai hä c¶. Nh÷ng n¨m th¸ng
chiÕn tranh th× gÇn như lµ hä ®· quªn nhau, bëi ®ã lµ thêi cña m¸u vµ löa,
nh÷ng tang tãc, chia li cho¸n hÕt c¸i t©m trÝ cña c¸c bµ chñ gia ®×nh. Hoµ b×nh
lËp l¹i th× c¶ hai ®Òu ®· bưíc vµo c¸i tuæi ngoµi ngò thËp, cuéc sèng cßn nhiÒu
khã kh¨n, con c¸i ngµy xưa b©y giê ®· l¬n, cø ngì ®ưîc nghØ ng¬i, nµo ngê vÉn
cßn vưíng c¸i nî ®ång lÇn… vµ råi thêi gian ch¼ng ®îi ai, b©y giê th× hãm hÐm
hom hem, ®Òu lµ c¸c cô c¶ råi, da måi tãc b¹c, gÇn ®Êt xa trêi, c¶ hai ®Òu ®·
leo heo như ngän ®Ìn tríc giã.
Nh÷ng bËc cÇu thang thoai tho¶i leo
lªn ng«i nhµ chung cư cò kÜ chÊt ®Çy kØ niÖm. Khu tËp thÓ nµy ®· tån t¹i gÇn
nöa thÕ kØ. GÇn nöa thÕ kØ ®Çy biÕn ®éng. Sù cò kÜ vµ l¹c hËu vÉn cø ph« ra như
th¸ch thøc víi tuÕ nguyÖt. Nã vèn cã mét thêi vµng son ®¸ng tù hµo mµ mÊy c¸i
nhµ kiÓu T©y kia kh«ng bao giê cã. Nã tõng lµ nçi ao ưíc cña v« sè gia ®×nh,
nÕu kh«ng nãi lµ cña tÊt c¶ nh÷ng ai lµm c«ng , ¨n lư¬ng cho nhµ nưíc. Nhµ x©y, nhưng l¹i sèng
kiÓu vµi c¨n hé, vµi gia ®×nh khÐp kÝn. NÕp sèng v× mäi ngưêi, quan t©m ®Õn mäi
ngưêi ®ưîc ®ưa vµo c¶ kiÕn tróc, x©y
dùng thêi ®ã. Y thøc céng ®ång lµ nÐt ®Æc trưng cña x· héi thêi ®ã. Vui nhÊt lµ
nh÷ng ngµy tÕt, ngµy lÔ. C¸c bµ, c¸c c« gÆp nhau ë m¸y nưíc vµ nãi chuyÖn mua
b¸n s¾m söa cho gia ®×nh, hái th¨m nhau vµ cã thÓ c¶ gióp ®ì nhau, vay mưîn
nhau d¨m b÷a, nña th¸ng ®Ó cho cã c¸i tÕt vui vÎ, më mÆt, më mµy víi l¸ng
giÒng. ThÓ hiÖn c¸i “sÜ” cho gia ®×nh vµ cho ngưêi chñ vai.
L¹i lËt vÒ
nh÷ng ngµy xa. Chµng ngµy Êy, võa häc xong cÊp ba. C¸nh cæng trưêng ®¹i häc
chøa ®Çy m¬ ưíc vµ cao sang ®ang më ra víi chµng. Nµng lµ hµng xãm th©n cËn.
Thêi ®ã, con ngêi ta sèng gÇn gòi nhau l¾m. Mét mÆt b»ng sèng như nhau cho nªn dÔ ®ång
c¶m vµ c¸i chñ yÕu, kh«ng ph¶i ®Ò phßng nh÷ng khi hë sưên. Chµng vµ nµng th×
ch¼ng cã g× ph¶i ®Ò phßng nhau c¶. Nãi ®Ò phßng ®©y lµ nãi ®èi v¬i nh÷ng bËc
cao niªn h¬n. c¸c bËc ®ã ®«i khi còng sinh chuyÖn. Sinh chuyÖn ®a phÇn lµ tõ
c¸c bµ. Hµng xãm víi nhau nhưng mµ c¸c bµ t©m ®Çu ý hîp th× Ýt chuyÖn, c¸c bµ
mµ kh«ng nh×n mÆt nhau lµ cã chuyªn. RÊt may lµ c¸c bµ cña c¶ chµng vµ nµng ®Òu
thuéc d¹ng t©m ®Çu ý hîp. ThÕ míi cã sù. Lóc ®Çu lµ ®ïa, råi th× thµnh thËt.
“Bµ ®Ó con bÐ ®ã cho th»ng Th¾ng nhµ t«i”. ChuyÖn tưëng như vËy råi th«i, nµo ngê c¸i chuyÖn t×nh
cña nh÷ng n¨m s¸u m¬i, b¶y m¬i thÕ kØ hai mư¬i, mang c¸i mµu s¾c thêi phong kiÕn, l¹i kÐo
theo suèt c¶ cuéc ®êi. KÐo theo mét chiÒu ®¬n phư¬ng, mét chiÒu ch¼ng hÒ hay
biÕt. ChuyÖn chµng vµ nµng cã lÏ cßn ph¶i nãi tiÕp ë nh÷ng phÇn sau. ¢u còng
chØ lµ c¸i sè, c¸i sè nã cao. RÊt hiÕm khi gÆp nhau mµ hai bµ cña chµng vµ nµng
®Òu cã mét c¸i sù ngÉm như
vËy, m¾c dï ch¼ng ai nãi ra. Cã c¸i ®iÒu lµ ai còng nghÜ, nÕu kh«ng v× mèi t×nh
cña chµng vµ nµng th× c¸i t×nh th©n kia cã bÒn v÷ng, cã l©u dµi m·i như vËy
kh«ng. §Æt vÊn ®Ò như
vËy e dë h¬i. Th«i th× ®· chãt nãi ra råi. Ai biÕt ®ưîc sù ®êi nã sÏ l¹i tiÕp
diÔn như thÕ
nµo.
Nµng cã bé
mÆt rÊt kh¶ ¸i. Chµng trai võa míi lín, hay lµ ®ang lín ®Õn ®é kh«ng d¸m tiÕp
xóc víi con g¸i cïng líp, con g¸i cïng khu tËp thÓ. §Õn mét b÷a nµo ®ã, khi gÆp
nµng lµ cã c¸i sù mª lu«n. Còng chưa thËt râ c¸i mª ®ã nã như thÕ nµo, nhưng mµ mçi lÇn chµng nghÜ vÒ
c« con g¸i chưa thËt ®ñ nh÷ng nÐt cña ngêi thiÕu n÷, vÉn cø xốn xang. Nh÷ng nÐt ®Æc trưng cña c« g¸i , kh«ng râ, thËm chÝ mÆt c«
g¸i còng kh«ng mét lÇn nh×n râ, vËy th× nhí c¸i g×? X«n xang c¸i g×? Chµng nhí
tÊt c¶ vµ cuèi cïng lµ ch¼ng nhí ®ưîc c¸i g× ë nµng hÕt. Râ ch¸n mí ®êi cho mét
t×nh yªu! VËy mµ sao cø ®Ñp ë trong chµng vµ nµng. §Ñp v× c¸i th¬ ng©y, trong
tr¾ng, trong tr¾ng ®Õn ®é tinh khiÕt, long lanh.
Cuéc ®êi b·o næi ngµy nay, tèc ®é yªu ®Õn
chãng mÆt, t×nh yªu như ngµy ®ã b©y giê lµm g× cã. C¶ chµng vµ nµng ®Òu nghÜ như vËy. Tõ ngµy ®ã ®Õn giê vÉn mới chØ gÆp nhau lo¸ng
tho¸ng ®«i ba lÇn, mét lÇn qua ®Ó råi ®Ó l¹i m·i m·i c¸i kØ niÖm mµ c¶ hai tù
vun xíi, tù x©y ®¾p vµ tù tưëng tưîng. Ch¼ng ai nãi víi ai, ch¼ng ai thæ lé víi
ai. ChØ cã hai bµ, hai bµ vÉn ®i l¹i víi nhau. Nh÷ng g× mµ chµng vµ nµng biÕt
vÒ nhau ®Òu nhê hai bµ.
Nµng trë
thµnh thiÕu n÷. §êi con g¸i ng¾n ngñi nhưng mµ l¹i rùc rì, rùc rì h¬n khi nµng
tung t¨ng trªn gi¶ng ®ưêng ®¹i häc, nh÷ng gi¶ng ®ưêng mµ n¨m n¨m tríc chµng
còng cã mÆt. C¸i ngµy ®ã nãi ®Õn v¨n ho¸, khoa häc hay bÊt cø vÊn ®Ò g× mµ liªn
quan ®Õn Liªn X« lµ mäi ngưêi ®Òu c¶m thÊy kh©m phôc, tÝn nhiÖm vµ tin yªu. §Êt
nưíc hoµ b×nh míi cã chuc n¨m råi l¹i chiÕn tranh, ¶nh hử¬ng cña Liªn X« víi
líp thanh niªn cßn ®ang ngåi ghÕ nhµ trưêng lín l¾m. Hai giai ®o¹n, gi÷a chµng
vµ nµng lµ hai giai ®o¹n, nhưng l¹i cã mét sù ®ång c¶m. Cïng yªu thÝch mét
nÒn v¨n ho¸, chÞu ¶nh hưëng nÆng c¸i nÒn v¨n ho¸ ®ã. Trong v« sè c¸c cuéc giao
lu, h×nh ¶nh nh÷ng ngưêi con trªn quª hư¬ng X« ViÕt lu«n lµ c¶m høng, lµ dÉn
chøng trong c¸c buæi to¹ ®µm, th¶o luËn. Pa–ven vµ T«-nhi-a hay Ri-ta,
S«-l«-khèp hay LÐp-t«n-st«i, Con ®ưêng ®au khæ hay B«ng hång vµng; råi th× §«i
bê, ChiÒu trªn bÕn c¶ng, ChiÒu ngo¹i « M¸t-c¬-va vv…vv.. nh÷ng t¸c phÈm vµ t¸c
gi¶ qu¸ th©n quen víi häc sinh , sinh viªn thêi ®ã, nã g¾n thµnh nh÷ng kØ
niÖm häc ®ưêng khã quªn, S¸ch vë truyÌn tay nhau, mµ thó vÞ , mµ say mª, mµ h¸o
høc mçi khi ®îc cÇm ®Õn.
Nµng ra ®i vµ chµng bưíc vµo trËn chiÕn ®Êu míi. §· qua tuæi
häc sinh, sinh viªn, hµnh trang bíc vµo ®êi lµ khèi kiÕn thøc víi v« sè nh÷ng
lêi r¨n d¹y cña cha anh vµ c¸c bËc tiÒn bèi. Chµng cã mét cuèn sæ như bao chµng
trai ra trËn thêi ®ã ghi nh÷ng lêi như vËy, tÊt nhiªn lµ sæ cña chµng cßn cã c¶
nh÷ng bµi th¬ t×nh ®Æc s¾c thêi ®ã. Th¬ t×nh nhưng kh«ng uû mÞ, th¬ t×nh nhưng
®Çy hµo khÝ c¸ch m¹ng. Chµng ph¬i phíi bưíc vµo ®êi. Con ®ưêng dµi ®Çy gian khæ
cã mét sè chç ®· hiÖn ra khi chµng ®Õn nhËn c«ng t¸c. TØ như ,
«ng c¸n bé tæ chøc nh¾c chµng cÇn chó ý gi÷ g×n søc kháe, ®ưêng vµo cßn nhiÒu
gian nan, thuèc bæ, thuèc bÖnh, s©m TriÒu tiªn(nÕu cã) còng nªn chuÈn bÞ. Chµng
cưêi cho đó lµ mét sù ch¨m lo cho c¸ nh©n qu¸ ®çi, ngµy cßn ngåi trªn ghÕ nhµ
trưêng, ch¼ng bao giê chµng nghÜ vÒ m×nh c¶, chñ nghÜa anh hïng ®ưîc chµng thÊm
nhuÇn s©u s¾c. Vµ sau nµy chµng thÊy, ®©y chÝnh lµ lêi ch©n thµnh nhÊt cña
«ng c¸n bé tæ chøc, ngưêi chµng gÆp trªn ®ưêng ®êi, khuyªn chµng mµ chµng l¹i
bá qua. Vµi n¨m sau, nh÷ng trËn sèt rÐt tµn ph¸ søc khoÎ cña chµng, chµng míi
nghÜ ®Õn lêi khuyªn ®ã, ngưêi c¸n bé tæ chøc víi lêi khuyªn ch©n thµnh ngµy ®ã,
kh«ng cßn ®Ó chµng ®ưîc gÆp. ¤ng ®· hi sinh trªn mÆt trËn ®êng 9 - Nam Lµo.
Xa c¸ch lµm
nªn nçi nhí vµ nçi nhí cµng thªm s©u l¾ng khi ta chØ sèng trong tưëng tưîng.
Nh÷ng ý nghÜ vÒ sù tèt ®Ñp lu«n lÊn ¸t nh÷ng ý nghÜ xÊu xa. Nh÷ng g× lµ yªu
thư¬ng, mong ưíc ta thưêng dµnh göi vÒ n¬i xa x¨m nµo ®ã. Ta còng nghÜ ®Õn ngµy
®oµn tô, ®Õn ngµy gÆp l¹i, ®Õn ngµy mÆt gi¸p m¨t, tay trong tay vµ ta còng nghÜ
®Õn c¶ nh÷ng ®iÒu ta sÏ nãi, nh÷ng ®iÒu mà ta ®ang chuÈn bÞ tõ b©y giê. Ta sÏ nh×n
vµo m¾t em, ta sÏ n©ng bµn tay em lªn, mét lµn hư¬ng d×u dÞu tõ m¸i tãc em
to¶ sang ta, ph¶ vµo ta vµ lßng ta r¹o rùc vµ tim ta run rÈy. Ta như c¶m ®ưîc nhÞp thë
cña em, ngùc em còng ®ang trµo lªn, duÒnh lªn nh÷ng ®ît sãng. §ªm ®ã trêi tèi,
h×nh như trªn trêi cao còng kh«ng có nh÷ng v× sao nhÊp nh¸y. VËy mµ ta tr«ng
thÊy râ rµng h×nh ¶nh ta trong m¾t em. M¾t em s¸ng l¾m. Ta nh×n vµo ®«i m¾t, ta
nh×n thÊy tÊm lßng em, ý nghÜ cña em, t×nh yªu cña em c¶ nh÷ng lêi mµ em kh«ng
nãi ra ta còng hiÓu. Ta ch×m vµo trong ®«i m¾t ®ã, ®«i m¾t còng ®· hiÓu nçi
lßng ta, còng ®· biÕt ®ưîc tõng ý nghÜ vµ hµnh ®éng cña ta. Mµn ®ªm ®en bçng
loÐ lªn mét vÖt s¸ng, ch©n trêi xa ®ang vËn ®éng. Cßn ë ®©y ta vµ em laÞ ®ang
trong sù im lÆng ®Õn v« cïng, tr¸i ®Êt hay vò trô ®ang chuyÓn ®éng như thÕ nµo
còng mÆc kÖ nã Chµng cø ®Ó cho trÝ tưëng tưîng bay bæng vµ chµng ch×m vµo giÊc
m¬. GiÊc m¬ lu«n lu«n ®Ñp khi chµng m¬ vÒ nµng.
Mưa, mưa rõng xèi x¶. LÝnh Trưêng S¬n n»m vâng mµ kh«ng bÞ
mét giät níc mưa b¾n vµo còng lµ mét bµi häc ®ưîc n©ng lªn thµnh nghÖ thuËt.
Ch¼ng ai ë thÕ hÖ sau cã thÓ hiÓu ®ưîc c¸i m¬ méng vµ l·ng m¹n nh÷ng ®ªm mưa
rõng Trêng S¬n. ThØnh tho¶ng lµ nh÷ng vÖt chíp xÐ trêi ®en nhưng bãng nói ®¹i
ngµn l¹i nuèt mÊt ngay. Mét sù k× vÜ cña thiªn nhiªn bÞ mét sù k× vÜ kh¸c th«n
tÝnh. Mét liªn tưëng bÊt ngê ®Õn víi chµng : c¸i n¨ng lưîng cña hµng tr¨m tÊn
bom giÆc trót xuèng nh÷ng c¸nh rõng nµy cã thÊm g× víi n¨ng lưîng thiªn nhiªn
thÇn bÝ vµ khñng khiÕp kia. §¹i ngµn sÏ nhÊn ch×m hÕt, nuèt chöng hÕt. Y nghÜ
nh÷ng ngêi lÝnh mét thña míi trong s¸ng, v« tư vµ anh hïng ca lµm sao! Kh«ng
thÓ ®Õm næi nh÷ng h¹t mưa r¬i, gâ trªn tÊm t¨ng, chµng nh¾m m¾t, con ®ưêng xa
rîp l¸ me bay. H×nh như ®· mét lÇn, mét lÇn như b©ng qu¬, mét lÇn lµ mét nçi
nhí, ta nÝu mét cµnh me vµ ta ®· gÇn s¸t em, thoang tho¶ng h¬i thë, thoang
tho¶ng hư¬ng bay ®Ó h«m nay trong lßng cån cµo.
Ch©u ¢u, trưêng ®¹i häc, gi¶ng ®ưêng… nµng ®ang thêi k× ®Ñp
nhÊt cña mïa xu©n thiÕu n÷. Tuæi mưêi t¸m ngưêi thiÕu n÷ ®Çy ®Æn như tr¨ng
trßn. Ngµy tr¨ng trßn th× ¸nh s¸ng thưêng lung linh , c¸i thø ¸nh s¸ng huyÒn ¶o
®Çy mª ®¾m. BÇu trêi ®ªm ®ã như trong h¬n, nång Êm h¬n, bao dung h¬n. §ã lµ c¸i
¸nh s¸ng ®Ó cho mäi ngưêi, kh«ng ph©n biÖt sang hÌn giµu nghÌo, kh«ng ph©n biÖt
t«n gi¸o còng như mµu da, ai còng cã thÓ ®ưîc chiªm ngưìng, thËm chÝ mô mi ®¾m
ch×m trong bµu kh«ng gian ®ã, nÕu như mª hoÆc ®ưîc nã hoÆc bÞ nã mª hoÆc. Nµng
lµ như vËy, nµng lµ ¸nh tr¨ng, nµng lµ huúªn ¶o, nµng lµ mª ®¾m. §êi ngêi chØ
cã mét lÇn tuæi mêi t¸m mµ th«i!
Anh Êy ®ang ë ®©u giê nµy, ®ang lµm g×, ®ang suy nghÜ vÒ
ai? M×nh lµ g× trong anh Êy? TiÕng gâ cöa vµ c¸c chµng trai b¶nh bao , hiÓu
biÕt vµ th«ng minh trong c¸i vá ga l¨ng hÊp dÉn tư¬i cưêi vµ lÞch sù mêi nµng
tham gia d¹ héi. Nh÷ng ®ªm d¹ héi nhiÒu l¾m, nµng ë trong ng«i trưêng næi tiÕng cã ®Õn trªn ba chôc d©n téc theo häc. §ã lµ nh÷ng buæi giao lưu, t×nh c¶m
b¹n bÌ ®a s¾c mÇu, ®a v¨n ho¸. §i vµ kh«ng ®i ®Òu cã rÊt nhiÒu lÝ do biÖn minh
cho hµnh ®éng cña m×nh. Nµng kh«ng muèn ®i, võa mÊy phót trưíc th«i, nµng cßn
®ang m¬ vÒ phư¬ng Nam, m¬ vÒ nh÷ng c¸nh rõng mµ nµng chưa tõng biÕt vµ ®ang m¬
vÒ chµng. Nµng ®ang h×nh dung ngưêi chiÕn sÜ ¸o xanh l¸ rõng , dÐp cao su vµ mò
tai bÌo biªng biÕc. Hoa bÌo në tÝm nh÷ng khóc s«ng, trµn ®Çy mÆt hå. Kh«ng ph¶i, cã mét nçi nhí g× kh¸c c¬, còng lµ
nh÷ng b«ng hoa, nµng nhí c¸i ngµy ®ã, phè nµng ë rùc c¸i mµu ®á hoa löa, bªn
kia lµ dßng s«ng, d¸ng nghiªng nghiªng lµ nh÷ng cµnh cong nÝu kÐo, h×nh như
m×nh ®· cÇm bµn tay anh Êy, c¸i ¸o mµu xanh l¬ cã hîp víi con trai? DÐp nhùa
tr¾ng TiÒn Phong ®iÖu ®µng thÕ, diÖn víi ai? Nµng nh×n ®i hưíng kh¸c tr¸nh ¸nh
m¾t cña ngưêi b¹n nh¶y ®ang d×u nµng qua tõng nèt nh¹c, mét cung ®iÖu ªm ¶, mét
kh«ng gian ªm ¶. Nµng th¶ hån vÒ víi dßng s«ng. §©y còng lµ dßng s«ng, nhưng
kh«ng ph¶i lµ nh÷ng c©y hoa ®á löa, kh«ng ph¶i lµ mµu hoa bÌo tÝm dËp dÒnh trªn
sãng mµ lµ nh÷ng hµng b¹ch dư¬ng vµ
nh÷ng chiÕc l¸ vµng r¬i. Mïa nµy ë ®©y ®Ñp thÕ. ¤i c¸i mµu vµng rõng thu nưíc
Nga, ®Ñp nhưng mµ buån, c¸i ®Ñp buån l¹i cµng thªm ®Ñp. Nhưng h×nh như nã g¾n
víi sù chia li, mét c¸i g× trÜu nÆng ®Ì xuèng ngùc nµng, khã thë, ngưêi b¹n nh¶y
®ưa nµng ra ngoµi vµ mang ®Õn cho nµng cèc nưíc. Sù ch¨m sãc ý tø vµ dÞu dµng
cña ngêi b¹n häc cho nµng c¶m gi¸c tin cËy…





Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét