Chµng cã c¶m tưëng tÊt c¶
®Òu bèc h¬i, c¸i nãng mïa kh« sao mµ oi bøc khã chÞu, mäi c¸i ®Òu như ngưng trÖ, c¶ c¸i sù
thë cña hai l¸ phæi còng vËy. Con ngưêi ho¹t ®éng ®ưîc như mét b¶n n¨ng ®Þnh s½n. Kh«ng ph¶i, mét
c¸i g× cao h¬n b¶n n¨ng rÊt nhiÒu, chØ con ngưêi míi cã, nÕu kh«ng th× víi ®iÒu
kiÖn sèng như thÕ nµy, con ngưêi còng biÕn thµnh nh÷ng c©y khä«p s¨t seo, kh«
cøng, quÆn l¹i như nh÷ng gi¶i d©y rõng lâng thâng, v« hån ®ung ®ưa. TiÕng hång
héc cña chiÕc “din ba cÇu” sao mµ dÎo dai, sao mµ bÒn bØ, sao mµ trung thµnh.
Con ngùa chiÕn nµy ®· cïng chµng b«n ba tr¨m trËn, trªn mäi nÎo ®ưêng miÒn T©y.
Mçi mét lÇn nghe tiÕng h¬i phun ra tõ bé phanh khi leo dèc, vưît ngÇm, khi lóc
l¾c, lóc ng¶ nghiªng trªn c¸c ®o¹n ®ưêng r¶i toµn ®¸ héc, chµng l¹i c¶m thÊy
sù cè g¾ng phi thưêng cña con chiÕn m·, vµ chµng hiÓu, con ngưêi vưît qua
®ưîc lµ nhê cã ý chÝ. Chµng nhí mét ®ªm chê ®¹i qu©n vµo chiÕn dÞch, chµng vµ
mét cùu binh tõng tr¶i, hai ngưêi n»m dưíi mét gèc c©y to bªn bê suèi cña ®ưêng
mưêi s¸u, nưíc ch¶y trªn con ®ưêng như mét dßng s«ng, c¶ con ®ưêng ®ưîc phñ
bãng ®¹i ngµn. ¤i vêi vîi lµ rõng s©u, vÜ ®¹i lµ rõng th¼m. Ch¼ng cã thÓ tưëng
tưîng ®ưîc mét con ®ưêng xe cé Çm Çm , qu©n ®i rÇm rËp l¹i dùa trªn nÒn cña mét
lßng s«ng mµ khi yªn ¾ng cã thÓ nh×n thÊy tõng hßn sái dưíi ®¸y. Ngưêi lÝnh cùu
®· chØ cho chµng vÕt kh¾c trªn th©n c©y, n¬i hai ngưêi m¾c vâng “ §ưêng ra trËn
vui như trÈy héi”. C¶m xóc cña chµng lóc ®ã lµ tù hµo. NiÒm tù hµo cña mét
ngưêi chiÕn sÜ b×nh thưêng ®ưîc ®øng trong ®éi ngò cña nh÷ng ngµy hµo hïng,
nh÷ng ngưêi trÎ tuæi v× sù nghiÖp ®Êt níc. TuyÖt nhiªn chµng kh«ng hÒ nghÜ ®Õn
c¸i vinh quang. Anh hµo quang mµ sau nµy con ngưêi nghÜ ra vµ t«n cao vÞ trÝ
ngưêi lÝnh lµ thø mµ ngưêi trong cuéc như
chµng kh«ng hÒ m¬ tưëng. Sau ngµy hoµ b×nh, ®Êt nưíc im tiÕng bom, chµng míi cã
®iÒu kiÖn ®äc vÒ nh÷ng chiÕn c«ng vµ sù hi sinh cña nh÷ng ngêi như chµng,
chµng mØm cêi: “Hä tµi thËt…”. §Õn khi ®äc nh÷ng t©m tư suy nghÜ cña ngưêi cÇm
sóng, nh÷ng ®iÒu mµ hä tr¶i qua gi÷a c¸i ®ãi kh¸t vµ chÕt chãc, ®Õn sù hi sinh,
lßng nh©n ®¹o, sù thï hËn cña con ngưêi, cña ®ưêng ranh giíi bªn nµy, bªn kia, chµng cưêi to
h¬n. Ngưêi lÝnh b×nh thưêng như chµng, gi÷a c¸i sèng vµ c¸i chÕt, trong lóc l©m
nguy nhÊt, hä chän sù sèng, vư¬t lªn nçi hiÓm nguy ®Î ®ưîc sèng. Kho¶nh kh¾c ®ã
cã thÓ t¹o nªn anh hïng, cã thÓ trë thµnh thó d÷, tiªu diÖt ®ång lo¹i ®Ó duy
tr× sù sèng cho m×nh, chø lÝ tưëng, hoµi b·o hay v× c¸i g× g× kh¸c th× ngưêi
lÝnh Ýt nghÜ ®Õn l¾m. Th©m t©m chµng hiÓu ®Êy lµ tuyªn truyÒn, lÝ tưëng ho¸
cuéc chiÕn tranh, nhưng mµ ®óng, chµng nghÜ, vÉn cã nh÷ng líp ngêi như chµng
bưíc vaß cuéc chiÕn tranh cßn rÊt v« tư vµ trong s¸ng, ch¼ng g× chµng ®· ®ưîc
®äc c¸i c©u mµ ngêi lÝnh kh¾c trªn c©y ®ã sao: “§ưêng ra trËn vui như trÈy
h«i”. NÕu kh«ng tù m×nh ®äc hµng ch÷ ®ã th× ai cã thÓ tin. ChiÕn tranh ®ång
nghÜa víi chÕt chãc mµ lÞ! Chµng nghÜ vÒ nµng, liÖu xa x«i bªn ®ã, nµng cã thÓ
hiÓu m×nh ®ang ë trong ®iÒu kiÖn như thÕ nµy kh«ng? Ch¾c kh«ng, dï cã giµu trÝ
tưëng tưîng ®Õn mÊy, dï cã ®äc c¶ tr¨m trang s¸ch viÕt vÒ chiÕn tranh, nµng
còng kh«ng thÓ h×nh dung næi ®©u! ¤i, cuéc sèng cã nh÷ng thay ®æi bÊt ngê lµm
sao!
Trë l¹i c¸i nãng cña rõng Lµo gi÷a mïa kh« mµ chµng ®ang
ph¶i chÞu ®ùng. Trong con ngùa chiÕn, quÇn ¸o chµng dµy rép, kh« cong v× nãng.
Må h«i bèc ra tõ th©n h×nh chµng trai h×nh như kh«ng kÞp ngÊm vµo bé quÇn ¸o T«
Ch©u ®· ®Ém bôi ®Êt ®á, chØ cã phÝa th¾t lưng, n¬i dùa vµo thµnh ghÕ vµ ®Ýt
quÇn lµ nhíp nh¸p. Con ®ưêng ®Çy c¸t bôi, mét chiÕc xe qua lµ mét vÇng m©y bôi
quÈn lªn, bay lµ lµ trªn cao kho¶ng vai ba mÐt råi m¾c l¹i c©y rõng, t¹o thµnh
nh÷ng quÇng, nh÷ng vÈng vµng nh¹t luÈn quÈn ch¼ng thÓ tan, kh«ng bay lªn cao
còng ch¼ng ch×m xuèng thÊp. H¬i bôi, h¬i nãng oµ Ëp bao trïm kh«ng gian, chµng
®Çm m×nh trong c¸i kh«ng gian ®ã, nhoµ nhËp vµo bÇu kh«ng khÝ ®ã. C¸i gian khæ,
c¸i vÊt v¶ nhiÒu h¬n c¸i vui, c¸i héi, ®ư¬ng nhiªn ë n¬i ®©y, sù hi sinh còng
nhiÒu h¬n niÒm h¹nh phóc.
Mét thêi chóng ta ®· qua lµ thÕ! Xin ®õng t« vÏ g× thªm.
Nµng ®ang k× nghØ hÌ ë mét lµng quª ngo¹i « thµnh phè,
mét n¬i rÊt thanh b×nh, ªm ¶: con s«ng xanh víi nh÷ng lau l¸ch phÊt ph¬ bªn bê,
c¸nh ®ång mªnh m«ng, ph¼ng l× vµ phÝa kia lµ vưên t¸o ®ang në hoa tr¾ng muèt,
b¹t ngµn lµ hoa. TÊt c¶ sinh viªn ®Òu t×m mét viÖc g× ®ã lµm thªm, võa cã tiÒn,
võa ®ì buån trong nh÷ng th¸ng hÌ v« vÞ. Mét mïa thi víi nh÷ng thµnh tÝch tuyÖt vêi ®· ®Ó
l¹i phÝa sau. Dï sao th× nµng vÉn x¸c ®Þnh, con ®ưêng cßn dµi, tÊt c¶ nh÷ng ®iÒu
nµng häc ®ưîc, dï r»ng ®ang ë mét trong nh÷ng nưíc tiªn tiÕn nhÊt, tÊt c¶ nh÷ng
®iÒu hiÓu biÕt vµ tiÕp thu ®ưîc còng vÉn chØ lµ nh÷ng ®iÒu cña ngưêi xưa. Nµng
nhí ®Õn chµng, h×nh ¶nh cña chµng cßn in trong trÝ nhí lµ c¸i ¸o mµu xanh l¬ vµ
®«i dÐp nhựa tr¾ng TiÒn Phong ®iÖu ®µng, cßn ngưêi chiÕn sÜ ®ang l¨n lén trªn
c¸nh rõng khä«p kh« ch¸y, nãng bøc ,
nhíp nh¸p bôi trén må h«i th× thËt khã h×nh dung. Ngµy hä chia tay nhau, chµng
vÉn thư sinh l¾m. Con s«ng quª hư¬ng h«m ®ã cã gièng con s«ng nµy? Kh«ng,
kh«ng, ë ®©y kh¸c nhiÒu l¾m. S«ng quª m×nh nã nhá vµ hiÒn hoµ h¬n, nưíc ®ôc lê
lê, chØ ®Õn mïa mưa míi nh×n râ dßng ch¶y. M×nh yªu thÕ nh÷ng buæi chiÒu ng¾m
hoµng h«n vµ xem cÊt vã bÌ. §©u như vÉn cßn v¨ng v¼ng bªn tai m×nh tiÕng cãt kÐt
chiÕc cÇn tre cong vót lªn vµ c¸i vã lưíi réng b»ng c¶ gian nhµ tròng xuèng víi
vµi con t«m, con tÐp nh¶y l¸ch ch¸ch. Nµng cưêi, quª m×nh kiÕm ¨n như thÕ th×
bao g׬ giµu ®ưîc.
Mét tiÕng
väng m¬ hå, mét ph¶n øng m¬ hå, mét suy nghÜ m¬ hå gi÷a mét bªn lµ chiÕn tranh
l¹c hËu víi mét bªn lµ hoµ b×nh vµ hiÖn
®¹i. C¸i ngư¬× m×nh quen th× xa l¾c, biÒn biÖt cßn nh÷ng ngêi v©y quanh m×nh
th× ®Çy tư¬ng lai vµ gÇn gòi. Quª hư¬ng th¾m ®ưîm nh¨c nhë ®ưîc mét thêi gian.
Cßn tư¬ng lai vµ c¸i th× cña ngưêi con g¸i cã h¹n. Chèng chäi ®ưîc sù c¸m dç
bªn ngoµi còng lµ mét cuéc chiÕn néi t©m gian khæ, quyÕt liÖt. NÕu như trong
®iÒu kiÖn kh¾c nghiÖt cña chiÕn tranh như chµng ®ang ph¶i ®ư¬ng ®Çu l¹i lµ mét
lÏ, trong mét ®iÒu kiÖn tư¬ng ph¶n lµ lµ chuyÖn kh¸c, mét cuéc sèng ®Çy ®ñ, m«i
trưêng t×nh c¶m tù do, sù rµng buéc lµ chưa cã hoÆc qu¸ ®¬n s¬ vµ ®Æc biÖt lµ
“tin cã ®i mµ kh«ng cã l¹i”. Ch¼ng cã ngưêi lÝnh nµo chÞu nhiÒu ¸p lùc như
ngêi lÝnh cña chóng ta, mét qui ®Þnh kh«ng chÝnh thøc cũng kh«ng nh©n b¶n nhưng l¹i
®ưîc ¸p dông ë mäi n¬i, ®èi víi mäi ngưêi: mäi vËt dông kØ niÖm cã liªn quan
víi quª hư¬ng ®Òu ®ưîc gëi l¹i hËu cø, cßn nãi g× ®Õn liªn l¹c víi ngưêi
hËu phư¬ng. ChÝnh c¸i qui ®Þnh qu¸i ¸c ®ã lµm cho sù biÒn biÖt cµng gia t¨ng,
lµm cho kho¶ng c¸ch ®· xa vêi cµng xa vêi h¬n. TÊt c¶ chØ cßn ë trong nhau mét
niÒm tin, ngưêi ra ®i ®au ®¸u niÒm tin, ngêi ë l¹i còng ®au ®¸u niÒm tin, tÊt
c¶ niÒm tin ®ã ®ưîc thÇn giao c¸ch c¶m gióp ®ì, b¶o vÖ. Nµng còng ®· ®ưîc thÇn
giao c¸ch c¶m b¶o vÖ như
vËy.
Sau nh÷ng
ngµy n¾ng ch¸y kh«, bèc h¬i hÕt giät nưíc cuèi cïng trong c¬ thÓ con ngưêi, v¾t
kh« c¸i th©n x¸c con ngưêi lµ ®Õn mïa mưa d÷ déi. Cã thÓ chØ trong vßng nöa
tiÕng hoÆc ng¾n h¬n, con ngưêi cã thÓ c¸ch li nhau biÒn biÖt n¨m s¸u th¸ng
trêi, vµ tiÕp ®ã lµ nh÷ng c¬n sèt rõng, mét th©n thÓ thanh niªn cưêng tr¸ng cã
thÓ biÕn thµnh mét «ng giµ ®i ®©u còng ph¶i chèng gËy. §ã lµ cßn may, cßn cã cã
håi phôc, søc trÎ còng dÔ håi phôc vµ c¸i gËy còng sÏ bÞ vÊt ®i, nÕu trªn ®ưêng
®êi ta gÆp b¹n, ®ưîc b¹n ch¨m nom s¨n sãc. Chµng ®· r¬i vµo t×nh tr¹ng như thÕ
cïng víi mét c« g¸i gi÷a rõng giµ Trưêng S¬n trªn mét chuyÕn xe chë ®Çy hµng
nhu yÕu phÈm vµ lư¬ng thùc ®Ó cÊp cho mét tr¹m g¸c rõng bªn s«ng Sª-b¨ng-hiªn. C«
g¸i, vèn lµ mét chiÕn sÜ th«ng tin, ®i nhê xe ra ngoµi vµ trë thµnh b¹n ®ưêng
gÇn gòi suèt c¶ ®êi chµng sau nµy. Chµng vµ c« g¸i ®· nøc në vuèt m¾t cho ngưêi
b¹n l¸i xe vµ an t¸ng ngưêi b¹n gi÷a rõng Trưêng S¬n ®ång thêi trë thµnh chñ
nh©n cña chiÕc xe ®Çy ¾p hµng hãa. Hãa ra søc chÞu ®ùng cña phô n÷ vÉn dÎo dai
h¬n, ®Õn lưît chµng sèt. Trong c¬n mª s¶ng chµng ®· gÆp nµng, chµng ®· c¶m nhËn
®ưîc sù dÞu hiÒn, chu ®¸o cña bµn tay con g¸i. §ưîc nµng ch¨m sãc, ®ưîc nµng
n©ng giÊc, ®ưîc nµng yªu thư¬ng. Bång bÒnh gi÷a hai ®ît sèt, chµng thÊy râ rµng
nµng ®øng ®ã, nµng giang hai tay ®ãn chµng víi mét nô cưêi tư¬i cha tõng cã
trªn tr¸i ®Êt nµy. Mưa rõng µo µo, xèi x¶ cµng lµm cho Trưêng S¬n thªm huyÒn
bÝ, tiÕng nai rõng t¸c gäi bạn gi÷a ®ªm, dÊu vÕt cña chóa s¬n l©m s¨n måi, tiÕng
ph× ph× cña con tr¨n giã cho ®Õn tiÕng gµ g¸y, tiÕng hãt chim rõng, råi bÊt
chît mét cµnh phong lan. Chµng ®em cµnh phong lan vÒ treo trªn c¨n hÇm nöa næi
nöa ch×m. Hoa vµ bãng c« con g¸i gi÷a rõng giµ nguyªn thuû lµm tan ®i c¸i v«
väng, thæi vµo t©m hån chµng niÒm tin vµ ngän löa hi väng l¹i th¾p s¸ng, l¹i
to¶ chiÕu. Chµng tØnh l¹i vµ håi phôc víi sù ch¨m sãc cña mét c« g¸i thùc, hiÓn
hiÖn mét c« c«ng chóa gi÷a rõng giµ ©m u, th¨m th¼m. Chµng ®· thµnh S¬n Tinh,
®· cưíi ®ưîc c«ng chóa. Ai b¶o thÕ nµo, ai nãi thÕ nµo th× ®©y còng lµ mét
chuyÖn t×nh trong mu«n v¹n chuyÖn t×nh x¶y ra thêi chiÕn tranh.
Bªn kia trêi
¢u xa x«i, nµng vÉn miÖt mµi ®Ìn s¸ch. Nh÷ng kiÕn thøc cña con ngưêi tÝch lòy
®ưîc trong mäi thêi ®¹i ®· cuèn hót vµ l«i kÐo nµng. Ngoµi thư viÖn vµ phßng
thÝ nghiÖm ra nµng quªn hÕt. Trong ®Çu nµng lµ nh÷ng con sè, nh÷ng d·y sè vµ
c«ng thøc dµi d»ng dÆc ®Çy nh÷ng kÝ tù khã hiÓu víi ngưêi thưêng. Nµng ®· quªn
cuéc sèng thưêng ngµy cña mét ngêi con g¸i. Nµng ®ưîc gi÷ l¹i trưêng lµm viÖc
vµ nghiªn cøu tiÕp nèt ®Ò tµi dë dang vµ thêi gian tr«i ch¼ng ®îi ai. C¸i nÐt
xu©n mÆn mµ cña thêi con g¸i ®· ®i qua. Nh÷ng bµi b¸o, nh÷ng c«ng tr×nh khoa
häc , nh÷ng buæi thuyÕt tr×nh trưíc hµng tr¨m sinh viªn vµ gi¸o sư ®· thÕ chç.
Nµng ®· lµ mét ngưêi kh¸c cña ngµy xưa, c¸i ngµy cïng chµng bªn con s«ng quª
l÷ng lê ngåi ng¾m hoµng h«n vµ xem cÊt vã bÌ. TiÕng kÜu kÞt rªn lªn tõ nh÷ng
c©y tre lµm cÇn vã ®ưîc vít lªn cïng ¸nh hoµng h«n ®· ch«n s©u vµo kÝ øc.
- Hiªn ¬i,
tiÕng mét bµ l·o vãng lªn trªn cao gäi, cã nhµ kh«ng? Im ¾ng gi÷a mét khu d©n
cư ®«ng ®óc. Gäi l¹i. Mét m¸i ®Çu b¹c ph¬ nh« ra ban c«ng trång ®Çy c©y c¶nh
trong c¸c lo¹i chËu. Ngưêi ë dưíi vÊy tay, ngưêi ë trªn véi v· ®Õn møc lËp cËp.
Hä hÑn nhau tõ l©u.
Mét ngêi phô
n÷ kho¶ng n¨m mư¬i bíc·uèng ®øng bªn bµ
l·o. CÆp kÝnh, c¸ch ¨n mÆc vµ d¸ng ngưêi thÓ hiÖn mét chiÒu s©u tri thøc quÝ
ph¸i. NÐt mÆt tư¬i mµ kh«ng vui, nçi buån kh«ng thÓ hiÖn mµ th¨m th¼m s©u ë mét
gãc khuÊt.
- B¸c ®Õn
ch¬i, mÑ ch¸u nãi chØ cã b¸c míi gäi mÑ ch¸u b»ng c¸i tªn ngµy xưa, c¸i giäng
ngµy xưa. c¸ch xưng h« mét thêi tuy kh«ng cßn trÎ nhưng l¹i th©n thiÕt. ChØ cã
nh÷ng ngưêi th©n míi cã giäng như vËy. B©y giê ngoµi b¸c, cã ai gäi mÑ ch¸u như
thÕ ®©u. Ngưêi phô n÷ lÝu rÝu ®ưa tay ®ì bµ b¹n mÑ m×nh lªn tõng bËc cÇu thang.
Ba ngưêi ®µn
bµ như «m nhau gi÷a c¸nh cöa vµo c¨n hé cña khu tËp thÓ. Cã ph¶i trong chuyÖn
t×nh c¶m, chØ cã phô n÷ lµ hiÓu nhau vµ béc lé ®ưîc c¸i ®iÒu mµ hä muèn nãi. Hä
quªn mÊt mét ngưêi ®µn «ng phÝa gÇn ®ã .
ChØ sau mét
håi hµn huyªn tranh nhau nãi, ba ngưêi phô n÷ míi nhí ®Õn ngưêi ®µn «ng ®ang
®øng ë phÝa dưíi. Ngưêi phô nữ víi cÆp kÝnh vµ ¨n mÆc như mét nhµ ngo¹i giao bưíc xuèng, Ngưêi ®µn
«ng chËm bưíc ®i l¹i. Hä gÆp l¹i nhau sau bèn chôc n¨m b»ng xư¬ng, b»ng thÞt
chø kh«ng ph¶i qua nh÷ng giÊc m¬, kh«ng ph¶i b»ng trÝ tưëng tưîng. VËy lµ vÒ
giµ hä míi nh×n mÆt nhau mét c¸ch kÜ cµng. TÊt c¶ nh÷ng g× cña ngµy xưa ®· tr«i
®i, dßng s«ng tr¨ng ®· tr«i ®i, l¸ me còng ®· bao lÇn thay l¸. Hä ®ang ë bÕn
hoµng h«n. ChiÒu hoµng h«n víi r¸ng ®á yÕu ít vèc ®ưîc lªn tõ vã bÌ trªn con
s«ng quª, nhưng nã kh«ng cßn lµ ngµy xa. Nã lµ hoµng h«n cña mét ®êi ngưêi,
mét kiÕp ngưêi.
Ngưêi viÕt
l¹i nh÷ng dßng nµy ngÉm ra, c¸c cuéc chiÕn tranh dï ®· ®i qua, c¸i thiÖt thßi
nhÊt cßn lưu l¹i vÉn lµ ë phÝa ngưêi phô n÷, dï hä lµ ai, dï hä ë ®©u, dï hä
lµm g×. Nhưng cã mét ®iÒu, cã lÏ Ýt ngêi nh¾c ®Õn, trong c¸i ®au khæ ®ã, hä
vÉn mong ngưêi kh¸c cã h¹nh phóc, bëi hä sinh ra vèn ®· lµ t¸c nh©n h¹nh phóc
råi mµ.
ảnh internet Vinh
Anh
2007

-ac0c2.jpg)


Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét