NẺO ĐỜI (38)

VINH ANH
                                          NẺO ĐỜI
                                                                                                                                                    tiểu thuyết

38. Cuối năm 1975.

“Ngọc ơi, cậu sống với nội tâm phức tạp nhưng chết laị vô cùng nhẹ nhàng, ngay trước ngày chiến thắng, trong trận chiến ác liệt cuối cùng ở cửa ngõ Sài Gòn, thị trấn Xuân Lộc. Ngọc ra đi thanh thản. Tất cả chúng tớ đã đọc và hiểu những ghi chép của cậu. Chúng tớ mãi nhớ cậu, Ngọc “già” của cả nhóm”. Nhân nói trước mộ bạn khói hương nghi ngút:

 “Ở cõi vô biên xa xăm, cậu hãy phù hộ cho chúng tớ. Hãy giúp chúng tớ sống cuộc đời trong sạch như cậu. Cả nhóm bạn có mặt đầy đủ đây rồi, chỉ thiếu cậu thôi. Nhưng bất kể thế nào, cậu vẫn luôn có mặt trong cuộc đời bọn tớ. Cậu đã thể hiện được chân lý mà không mấy con người còn sống có thể hiểu “ điều quan trọng không phải là chúng ta sống được bao lâu, mà là chúng ta phải sống như thế nào.”

Sống như thế nào? Thật khó lắm Ngọc ạ. Bản thân cậu là một ví dụ cho chúng tớ. Nếu cứ êm đềm như dòng sông mùa cạn, chắc ý nghĩa cho cuộc đời không nhiều. Cậu đã sống trong dòng sông mùa lũ với vật lộn và sự gào xoáy của dòng nước thời cuộc. Cậu là thằng người, đã thể hiện được bản lĩnh của một cách sống trong sự vật lộn, gào thét đó. Cuộc sống của chúng ta vốn có quá nhiều gian lao. 

Cậu đã chứng tỏ cho chúng tớ thấy cuộc đời là một bi kịch, nhưng để sống trung thực như cậu, cuộc đời lại vẫn đẹp, đáng yêu và đáng sống. Đó là bị kịch cao quý và phi thường. Để hiểu được cái đẹp cuộc sống, con người phải trăn trở nhiều lắm mới tìm ra được đường đi. Đó chính là sự sáng tạo, sự dấn thân mà cậu đã từng nói với Hà đêm chia tay. Chúng tớ biết rằng, trên cõi dương gian này còn nhiều điều bất công, gian dối đáng phải loại bỏ để cho tâm hồn chúng ta thanh thoát và chúng ta được làm người tử tế với đúng nghĩa con người, con người biết yêu và tự trọng. Nhưng khốn nỗi, người làm được điều đó không nhiều và cậu là một trong số không nhiều đó.

Ai trên đời sinh ra lại không mong muốn trở thành người tử tế? Nhưng để làm người tử tế trong cái mớ hỗn độn nơi trần thế này thật khó, phải không Ngọc? Cậu là người tử tế. Hãy theo sát và phù hộ chúng tớ thành những người tử tế như cậu. Hãy cầu mong cho xã hội chúng ta nhiều con người tử tế.

Cả tính vị tha thời tuổi trẻ chúng ta cũng rất cần cho cuộc sống hôm nay. Chúng ta đã có một tuổi trẻ thật đẹp. Đó là luôn mong muốn dành sự tốt đẹp cho người khác. Hễ cứ thấy một công việc khó khăn là muốn ghé vai chia sẻ. Ngọc ơi, nhớ không, cái đêm chúng mình tiễn Ngân vào chiến trường. Ngân nó khí thế, nhiệt tâm, sôi nổi, tâm hồn phơi phới đúng phong cách tuổi trẻ. Nó chẳng nghĩ gì đến sự lừa dối, xảo trá vẫn đang tồn tại trên đời. Ngày đó, Ngân nó nhìn đời đẹp hơn hai đứa mình. Ở đâu đó người ta quan niệm đó là những lời hô hào rỗng tuếch, còn với Ngân, hành động của nó là thể hiện lòng yêu nước. Cậu đã nói hộ chúng tớ nhiều điều mà chúng tớ, những người còn sống, chưa biết nói hoặc không dám nói. Chính những suy nghĩ và những trang viết của cậu nói lên điều đó. Chúng ta hãy tha thứ cho nhau những lỗi lầm, hãy sống thẳng thắn và cương trực, hãy vì hạnh phúc của nhau, vì tình yêu của nhau mà sống và cậu đã thắp lên niềm tin cho chúng tớ, cuộc sống ơi, ta mến yêu người. Trên đời vẫn còn rất nhiều người lương thiện.

Đức tính trung thực của cậu được thể hiện trong tình yêu. Bọn chúng tớ nói với nhau về tâm sự của cậu với Ngân trong đêm mưa rừng đó. Cậu là người trung thực và rất biết trân trọng tình yêu của Hà. Cậu thực sự đã coi tình yêu của Hà là trái tim Đan-kô. Một tình yêu rất đẹp. Đẹp ở cả hai phía. Cậu muốn bảo vệ tình yêu bằng chính việc sửa chữa những sai lầm trước đây của mình mà cuộc đời đã vô tình chọn cậu. Hà không buộc cánh chim bằng và Hà vẫn giữ được tình yêu. Một mối tình mà bây giờ chúng tớ có thể nói không ngượng, rất lãng mạn và đầy thử thách. Chính cái lãng mạn và trải qua thử thách đó làm mối tình của cậu với Hà càng đẹp.

Một điều nữa, có lẽ, chúng tớ có học mãi ở cậu cũng không được là sự trầm tĩnh trước mọi việc để ngâm ngợi, suy xét. Mọi vấn đề mà cuộc đời đặt ra, đều tác động vào cuộc sống mỗi con người chúng ta. Có thể có người phản ứng nhanh nhạy, có thể có người thấy cần phải thận trọng. Cậu là người như vậy, Ngọc “già” ạ. Về điều này, cậu đã chứng tỏ phầm chất của mình từ ngày niên thiếu mà chúng tớ đã biết. Chúng ta thường đi qua và không nhìn lại. Với những người nhanh chóng thành đạt càng vậy. Cậu đã biết tự mình quay lại nhìn và đánh giá lại quãng đường đã đi. Chính điều này, cậu đã chứng tỏ được phẩm chất của mình. Một người luôn biết những điều mình biết và luôn phải học những điều mình chưa biết, mà điều chưa biết thì rất vô cùng. Bởi trên đời còn nhiều lắm những kẻ luôn tưởng mình thông minh, tài giỏi hơn thiên hạ, đặc biệt khi họ có quyền lực trong tay.

Ngọc ơi, hôm nay dẫu đã hòa bình, chúng tớ phải nói thêm với cậu, đường đời còn gian nan lắm. Để hiểu được nhau, sống với nhau chung một mái nhà không đơn giản. Đất nước thống nhất nhưng tư tưởng con người không thống nhất. Những người hiểu biết công việc từ trong nôi, trong trứng và dám nói như cậu cần thiết cho nhân dân đến mức nào. Nhân dân luôn yêu cầu sự thật và yêu mến sự thật. Mục đích của cuộc chiến đấu chính là vì sự tồn vong của đất nước và hàng triệu người trong mấy chục năm qua đã ngã xuống vì mục đích đó. Chính vì vậy, ai ngã xuống cũng xứng đáng được để nhân dân ghi nhớ. Sự dối trá, thói hám danh, lòng tham lam, ích kỷ không lúc nào hết. Ngày cậu ngã xuống, bình mình đang lên, tất cả đều chờ đợi và đã chiến đấu vì nó. Đó là khát vọng của ba chục năm, thời của chúng ta và của cả nhiều thế hệ trước nữa.

Cuối cùng mình muốn nói, chúng ta đều là những con người. Con người ai cũng biết sợ. Sợ chết, sợ ốm đau, sợ bị bắt, sợ cấp trên, sợ đồng nghiêp… Nhiều nỗi sợ lắm. Nhưng bọn mình biết, ở địa vị của cậu, còn một nỗi sợ vô hình khác, một sức ép lớn, nặng nề, bắt buộc… Đó là nỗi sợ, do biết sai, cái sai mà đôi khi người trong cuộc vẫn phải làm. Đó là biết cái điều không đúng mà không dám nói hay không được nói. Có lẽ, ở đâu cũng đều có nguyên tắc sống và làm việc của nơi đó. Đó là nội quy, một hình thức của luật pháp, bó buộc con người trong một khuôn khổ nào đó. Mình cho đó là một sự ngụy biện, chắc cậu cũng nghĩ vậy. Phá vỡ nó là phá vỡ một hệ thống, một nền tảng. Điều cậu đang định làm chính là phá vỡ cái tư duy, cái nền tảng đó. Muốn làm được điều đó phải có trình độ hiểu biết và sự dũng cảm, nghĩa là vượt qua được nỗi sợ hãi. Hiểu biết thì có thể có nhiều người hiểu, nhưng người dũng cảm thì không nhiều. Cậu đã bước qua nỗi sợ hãi ngáng trở và thoát được ra ngoài vòng cương tỏa. Việc làm đó là chọc thủng một hệ thống, một phòng tuyến. Cái “dám” của cậu đặt ra một vấn đề mới về quyền tự do, quyền được biết sự thật của con người. Con người biết độc lập suy nghĩ và dám hành động và có quyền làm theo sự suy nghĩ đó, miễn là nó nằm trong khuôn khổ luật pháp. Mình cho rằng, không nhiều người dám làm điều đó. Trong tình trạng chưa vượt qua nỗi sợ hãi, người ta chọn sự im lặng. Sự im lặng mang nhiều ý nghĩa, đó là một lời nhắc nhở, một lời cảnh báo. Trong tình trạng sợ hãi và im lặng đó có cả những đứa bạn cậu đang đứng ở đây, bọn tớ vẫn luôn cảm thấy có một nỗi sợ vô hình bao vây.”

Mắt Sen mọng đầy nước, cô khấn trong tiếng nức nở: “Anh Ngọc ơi, về đi, em mang đến cho anh quýt rừng, sim đồi và cả hồng ngâm của xứ Lạng đây. Anh có nhớ những ngày đầu chúng ta quen nhau không? Cái nơi hình thành tình bạn, tình anh em của chúng ta ấy…

Bỗng dưng ào ào nổi lên một cơn gió, bụi bốc mù mịt. Gió thổi những que hương đang khói bùng lên thành ngọn lửa. Hà cảm thấy như mình đang đi ở một nơi xa xăm và như nghe thấy tiếng Ngọc: “Chiều nay, chúng ta sẽ ăn cơm với nhau ở đây. Dặm dài đường xá, phải cùng ngồi lại với nhau một bữa để nhớ. Chắc sau này, không có dịp nữa đâu. Ngày mai đây, em và các bạn lại vất vả với cuộc sống riêng, những lo toan riêng, rất khó gặp mặt đông đủ. Em nói với các bạn như vậy đi.”

Hà chạy ra phía sau, theo cái bóng vô hình. Mọi người chết lặng nhìn theo, không ai nói được câu gì. Hà đi vào con đường mòn và vấp phải một mô đất, cô như tỉnh lại, nhìn xung quanh, chỉ thấy một quán hàng giải khát. Hà bước vào và tỉnh hẳn. Trong sân một đàn gà, trên quầy xếp những gói mì tôm và vài trái cây cho những người khách nhỡ độ đường ngồi nghỉ tạm. Chợt nhớ câu nói mà cô nghe được trong gió, Hà gọi các bạn lại và nói ý nguyện của Ngọc. Mọi việc được quyết định ngay. “Anh lại muốn thấy tài tổ chức các bữa ăn của em trong các chuyến đi chơi ngày xưa. Em nhớ không? Em vốn là người rất khéo…” Hà cười sung sướng: “Anh yên tâm, có ngay một bữa cơm, sang hơn những ngày khốn khó thời sinh viên. Anh uống rượu, thịt gà nhé, ngày đó lấy đâu ra gà. Em làm loáng cái xong ngay.”

Cô trao đổi nhanh chóng với chủ quán, phân công Sen nấu nồi nước sôi, nhờ chủ nhà mua cho một kí nếp. Chỉ một giờ sau, mọi thứ sẵn sàng. Có gà luộc, có mì sào lòng gà, có canh bí, có xôi trắng và có cả rượu cho Nhân, Ngân và cả Ngọc nữa. Họ dọn ra trước mộ Ngọc. Ngân nhìn tấm ảnh Ngọc mà Hà mang theo: “Vậy là nó đã gặp tụi mình rồi. Chúng ta lại đủ mặt bữa nay. Mày còn nhớ tao chiêu đãi mày bữa cá “ấm chân rằng” ở rừng không, Ngọc?”

Hà đổ rượu trên nấm mộ cho Ngọc: “Anh về ăn cơm với tụi em đi…”.

 

ảnh internet