Hệ lụy từ tính cách giả dối của người Việt.

Người Việt mình thích khen, khen mình, khen con cháu mình, khen ông bà tổ tiên mình, khen quê hương bản quán mình, khen tổ quốc non sông mình… khen hết thảy. Khen là thích. Nói chung đời là vậy, chẳng cứ người Việt. Còn chê phải chê khéo, đúng lúc, đúng chỗ và đừng để người bị chê mất thể diện. Đời là vậy, chẳng cứ người Việt và suy ra cả thế giới cũng vậy. 

Vậy thì đó là đặc tính của thế giới. Cả thế giới đều như vậy chứ đâu chỉ riêng ta. Hì hì. Thế thì bàn cái giề?

Nhưng dẫu sao, người Việt cũng có cái khác. Cái khác làm nên tính cách người Việt hoặc ít ra, cũng gọi là đại diện cho cái gì đó có chất Việt. Thử tìm cái khác đó xem sao.

Cái thời đất nước còn chia làm hai, nhiều người dân miền Bắc thích thú với câu: “ra ngõ gặp anh hùng”. Đúng không? Dẫu có khiêm nhường đến mấy, nghe mãi cũng thấy vậy, mình cũng anh hùng chứ chơi, cái cao sang đó cũng có trong mình một chút? Ẩn trong cái từ “anh hùng” mà mình được gán một cách hợp pháp đó là gánh nặng mà chẳng mấy ai muốn, nghĩa là có sự đòi hỏi làm sao cho xứng đáng hoặc có cái gì đó nhỏ tí ti trong đầu, phải gắng làm tốt mọi việc (phải nói cho chính xác là chẳng ai yêu cầu cả đâu). Nhưng trong bầu không khí cách mạng đó, thậm chí có nơi chỗ còn có thể gọi là sục sôi đó, thì, sống phải phải cố gắng, phải cống hiến, phải chiến đấu phải nghe và phải đương nhiên, mỗi người làm việc bằng hai. Nghe là nghe theo định hướng, phải cố giữ cho được cốt cách xứng đáng của người anh hùng… Vậy là trong cuộc sống đời thường, con người vẫn phải gồng mình, cố dướn người lên. 

Cái đó có là cái xấu không? Nếu cái gì không thật thì là cái xấu, làm nhiều lần, lâu dần thành thói xấu, kèm theo nó là thói giả tạo, háo danh. Và thế là thành cái nết, thành tập tính. Người Việt mang tính giả tạo trong cuộc sống bình thường một cách tự nhiên như vậy như một đặc tính. Cái chân thật, bình dị, chan hòa, củ khoai củ sắn dần biến, rồi biến mất tiêu.

Tất nhiên, chân thật mất đi thì giả dối vào thế chỗ. Cái chân thật cần ngàn đời xây dựng và cẩn duy trì. Muốn bảo tồn được phải mất công nuôi dưỡng. Còn cái giả dối, muốn phá, chỉ cần vài chục năm là xong và cũng tất nhiên, kẻ chiến thắng sẽ cười ngạo nghễ. 

Người Việt hiện nay đang sống giả dối. Tất cả đều giả dối. Trẻ con còn bé thì ngây thơ trong sáng nhưng càng lớn càng giả dối và sau thì giả dối hơn cha mẹ chúng. Hãy xem đi, hãy trả lời đi, còn hay không cái chân thật như củ khoai củ sắn của người dân Việt? Không còn nữa. Chắc chắn vậy. Nói ra thì nhiều lắm, đau lòng lắm, nhưng mà nó là như vậy. Người Việt thành kẻ nói dối, nói dối không còn tự trọng, mất hết nhân phẩm, đạo đức con người.

1.Đầu tiên là giả dối với chính bản thân. Cái đau khổ là thế. Ngay với bản thân mình cũng phải giả dối. Rồi sau đó là thói sĩ diện. Vì sĩ diện nên cho rằng mình chỉ có đúng, có tốt mà thôi. Người Việt mình là như thế, sai rành rành nhưng không dám nhận, chối quanh co (nếu là việc nhỏ), đổ tội cho đông tây nam bắc… tại chúng nó chứ. Chúng nó là ai? Xin thưa, là tập thể, là chủ thể rất chi mơ hồ, mông lung như trên mây í.

Sự giả dối với ngay bản thân thể hiện ở các bậc cao niên lão làng có ngôi vị quan yếu. Các bậc quan yếu này thường quan niệm, đã là cha mẹ thì không sai. Đã là bậc bề trên là không sai. Vậy là tạo thành nếp. Các bậc thánh nhân này tạo ra chữ Trung, chữ Hiếu. Những chữ này trói buộc con người, tạo ra cái nếp phải nghe lời. Cái nếp phải nghe lời đó dẫn đến nếp nghĩ phải vâng lời, buộc phải vâng lời. Nghe lời bề trên là thể hiện sự hiếu thuận của kẻ làm con, suy ra của kẻ tôi đòi, kẻ thấp cổ bé họng. Vậy mới có chuyện: Vua ban cho chết thì phải chết. Đấy cũng là ân sủng của vua. Kỳ là chưa? Thử hỏi ai muốn chết.

Thời nay, biết bao chuyện tày đình xảy ra trong xã hội. Thí dụ về cải cách ruộng đất là một chuyện tày đình. Làm thứ dân thì chỉ biết qua loa rằng, có sự việc như thế, đã làm như thế, đã sai như thế, đã sửa như thế… “Cái như thế” là như thế nào thì có giời biết, đất biết và chẳng ai biết cụ thể hết. Gần đây, trên mạng công bố một số liệu của nhà cách mạng lão thành nói về số người bị chết trong CCRĐ, con số có thể tin tưởng, vì đó là của một cán bộ có trách nhiệm trong báo cáo, nhưng số liệu đó, vẫn chỉ là của một cá nhân. 

Vậy là phải có bề trên chỉ đạo. Bề trên chỉ đạo phải lừa dối? Chẳng bao giờ bề trên chỉ đạo như vậy. Một lớp bề trên lòng vòng như ma trận chỉ đạo, lớp lớp bề dưới chấp hành. Có điều, kẻ bề trên không phải chỉ một, mà là cả một tập thể, luôn mang danh tập thể. Vậy đó là tập thể lừa dối. Hậu quả không thể quy kết, không có người chịu trách nhiệm, cách làm việc của thể chế nước mình là thế.

Sự dối trá này đã làm hư hỏng nhiều lớp người. Xã hội tạo ra những kẻ nịnh thần, bợ đỡ cũng đồng thời tạo ra những kẻ chỉ biết nghe, thích nghe, tạo ra thói quen chỉ nghe những lời xu nịnh. Và bây giờ dối trá là hàng bầy, hàng đàn. Nếu phản biện lại những vấn đề đó thì đương nhiên thành thế lực thù địch. Muốn tìm thù địch ư, hãy tìm những kẻ phản biện. Vậy nên, chắc chắn, chắc như đinh đóng cột, không thể dọn sạch nếu khôn thay đổi thể chế.

Một thí dụ khác về sự lừa dối: phương cách bàu cử, ứng cử:

Đây chính là lừa dối của tập thể với một tập thể lớn hơn, đối tượng là cử tri cả nước.

Ai cũng hiểu, đất nước có nhiều người tài giỏi. Người tài giỏi không giống nhau, Không thể có người giỏi toàn diện, giỏi tất cả mọi mặt. Để có được một người ra giúp dân, giúp nước phải chọn từ cả trăm, cả nghìn người. Đó là sự thật hiển nhiên. Nhưng ở nước ta, người ta chỉ chọn trong một nhúm người, từ một nhúm người đó, người ta thỏa  hiệp để chọn ra một nhúm nhỏ hơn, là hạt nhân. Chỉ có điều, tất cả sự lựa chọn đều như diễn ra trong bóng tối. Tât tần tật số còn lại, nghĩa là cả trăm triệu người,  ngoài nhúm người kia, không một ai có thể biết những gì đang diễn ra. Người ta đã diễn trò cho dân cả nước xem, trò bàu bán được diễn lại mà kết quả đã được thoả hiệp từ cuộc bàu trong bóng tối. 

Cả nước bị lừa dối mà vẫn cứ mà vẫn răm rắp làm theo sự lừa dối. Kỳ lạ thay một dân tộc!

Kết quả là gì? Kết quả là chúng ta có một nhúm người nắm quyền sinh quyền sát cả một dân tộc và chúng ta ngồi im, nhìn nhúm người đó tàn phá đất nước. 

Một dân tộc hèn kém, nhục nhã mà mới cách đây không lâu, trong máu từng con người như có chảy dòng máu anh hùng.

Cái thành công của thể chế nhúm người đó thật là vĩ đại, thật là to lớn. Thành công vĩ đại nhất là đã vo tròn được một dân tộc, mà từ trước đến nay, không thế lực ngoại bang nào khuất phục được.

Sự dối trá của người Việt cũng đã thành hình từ sự hèn nhát. Vâng dối trá đã sinh ra sợ hãi, hèn nhát và chịu khuất phục trước bạo lực. Xứng đáng thôi.

Vinh Anh 

6/10/20