VINH ANH
NẺO ĐỜI
tiểu thuyết
ảnh internet
NẺO ĐỜI
tiểu thuyết
35.
Hà cầm quyển sổ ghi chép của cả mình và
Ngọc. Đây là lần thứ bao nhiêu mở ra rồi, rồi lại gấp lại. Một điều gì đó như
ân hận, một tiếng nói đâu đó như trách móc, hành hạ Hà. Có phải, chính vì những
cuộc tranh luận bất phân thắng bại với Hà đã đẩy Ngọc đi. Có phải cũng giống
như Hà, hãy đi xa một thời gian, lấy khoảng cách và nỗi nhớ làm thước đo và thử
thách tình yêu. Ở nơi xa, ta có đủ thời gian và cả sự tĩnh tâm để chiêm nghiệm
những gì đã xảy ra. Nếu, ôi giá như có được cái nếu, mình khuyên anh ấy đi học,
không hiểu cách đó, cũng là đi xa, có giữ nổi tình yêu.
Mình liệu có quá khắt khe và cứng nhắc
với tình yêu của Ngọc? Đấy là câu hỏi cắn rứt Hà nhất. Mình muốn gì ở Ngọc cơ
chứ. Tại sao lại đòi hỏi Ngọc nhiều như thế. Liệu anh ấy có cho rằng, chính vì
sự xung phong vào tuyến lửa khu bốn của mình là để tăng sức ép với anh ấy
không.
Phải thú thật lòng mình, đã có lúc,
mình nhìn thấy sự hẹp hòi của Ngọc. Cách sống ngày đó của Ngọc trong vỏ bọc kỹ
quá. Đặc biệt sau khi gặp Ngân trên cùng tuyến đường, mình thấy đường đi của
Ngọc sẽ tới chỗ bế tắc. Hai con người từng là bạn rất thân của nhau mà sao khác
nhau quá. Có phải, mình thích cái chất khoáng đạt của Ngân và muốn Ngọc cũng có
điều đó. Cái nghĩa của “trai thời loạn” trong Ngân rõ nét hơn. Mình muốn Ngọc
có chất hiệp sĩ trong dòng máu. Mình không muốn người con trai lại phải tính
toán, lo toan đến cái gọi là đồng tiền bát gạo. Con người như vậy, có dựa vào
cũng cảm thấy không an tâm. Nó không được gọi là bản lĩnh đàn ông. Trong con
mắt Hà, đàn ông phải phôi pha, từng trải. Được dựa vào bờ vái đấy mới thực sự
cảm thấy tin tưởng là nơi an toàn và hạnh phúc.
Nhưng, lại vẫn nhưng, liệu có người
con gái nào như mình? Hà vẫn không thoát hỏi suy nghĩ về cái chết của Ngọc có
liên quan đến mình. Cô gái trong “Khi đàn sếu bay qua” khác mình. Cô ấy thấy
người yêu thông báo lệnh tập trung còn không tin, bởi anh ấy thuộc diện ở lại
hậu phương. Vậy mà mình, mình lại khuyên Ngọc đi B trong khi có cả khả năng
được chọn đi học. Đi B là vào nơi lửa đạn, có khác nào đẩy anh ấy vào chỗ nguy
hiểm? Liệu gia đình anh ấy có oán mình không? Thực ra, mang tiếng là vào tuyến
lửa, mình cũng đâu có gặp nhiều hiểm nguy bằng các bạn trên mặt đường. Các bạn
ấy đêm nào chẳng đối mặt với bom đạn chết chóc. Mình được ưu ái hơn. Phần là
nhà báo, phần khác, cấp lãnh đạo nào đó trên cao vẫn có ý nhắc nhở đơn vị sở
tại phải ưu ái mình.
Không, không phải như vậy. Nếu nghĩ
như vậy là đánh giá thấp lòng tự trọng của Ngọc. Có thể một thời gian, Ngọc đã
như thế. Có thể nhiều lẽ nữa mà chỉ những người như Ngọc mới biết và hiểu việc
làm của mình. Biết và phân biệt được đúng sai trong khi thi hành nhiệm vụ là
một điều khó. Dám nói cái điều đúng sai đó với cấp trên ra lệnh lại càng khó.
Ngọc ở cái thế như vậy.
Lúc này, Hà mới nhớ Ngọc còn gửi một
túi xách và có dặn hai đứa sẽ cùng đọc khi Ngọc về. Hà vội mở ngăn bàn, lấy cái
túi đã được bọc lại trong tờ giấy xi măng.
Gần 1h sáng
ngày……tháng……năm
“Phải quyết định một lần để không ân hận. Phải
sống thật với mình. Nói những điều mình đang nghĩ về con người, công việc và
cuộc chiến. Cần phải có những con người dám nói và hành động. Mình có sợ bị quy
kết không? Con đường mà bố đã dọn cho mình tưởng đẹp mà giờ lại gặp trở ngại.
“Xin lỗi bố. Bởi hình như chúng ta đang có sự lệch lạc mà ngay từ thời bố, bố
đã phải gánh chịu. Con cũng chỉ mới thấy sự lệch lạc ở một số vấn đề về cách
đánh giá con người và về công việc thôi, bố ạ”. Tất nhiên, mình cho rằng, với
tầm thấp như mình, dù rằng có “đao ta búa lớn” đến đâu, sự vụ vẫn cũng sẽ bị
chìm nghỉm trong nhộn nhạo sóng đời thôi. Mình có thể bị xếp vào loại tâm thần,
“bệnh nhân phòng số 6” của Sê-khốp. Mình không nói quá những điều có trong cuộc
đời mà mình biết đâu…Càng biết nhiều càng phải biết giữ mồm miệng.
“Thật không
dễ nói chút nào những chuyện này, chỉ có thể ngâm trong đầu và may ra, nói được
với hai thằng bạn. Cả Hà nữa chứ. Hà đã từng khuyên mình nên đi B. Sao mình vẫn
lưỡng lự để rồi bây giờ càng khó. Ai hiểu cái nỗi khó của mình? Mình đúng là đã
dấn thân… Không thể nói là dấn thân, từ “dấn thân”không đúng với mình. Mình bị
cuộc đời cuốn vào. Mình đã từng ảo tưởng về số phận bởi những bước đi đầu đời
có vẻ thành công. Những hăm hở để chứng minh khả năng bản thân, những hăm hở vì
sự nghiệp, những hăm hở vì tình yêu… Hình như mình đang chạy theo một cái bóng
và vì thế không bào giờ bắt được, cả tình yêu và sự nghiệp có thể đều mất.
“Cái đau nhất
mình nhận ra là mình giả dối với chính mình. Không hiểu được những gì Hà nói
trước khi Hà vào tuyến lửa. Sai lầm của mình tăng dần theo đà tăng của chính sự
thăng tiến. Càng thăng tiến càng sai lầm. Bị lú lóa vì sự thăng tiến, để ngoài
tai những lời cảnh báo của người thân.
Không phải
hoàn toàn thế. Mình chưa dám đối mặt với sự thật mà chỉ riêng mình biết. Trong
mình đúng là có hai con người, ác và thiện. Cái thiện do có bạn bè, những đứa
bạn thuở thiếu thời, trong sáng vô tư, và cả đứa em bé bỏng thuần hậu nữa, cả
mối tình tưởng lãng mạn mà rất đậm “vị cách mạng thời cuộc” nữa. Chính tình yêu
làm mình phải nghĩ nhiều nhất. Em là một cô gái thông minh, hiểu anh hơn hết
thảy mọi người. Em đã đọc được chính nỗi niềm cay đắng sâu thẳm trong anh. Con
người anh là như vậy. Cái hèn được ngụy trang bằng những ngôn từ cách mạng, mĩ
miều. “Có thể nào quan niệm được sức mãnh liệt của tình yêu mà không đem nó vào
lửa đạn gay go để thử thách” Em đã nói vậy và anh biết, anh đã sợ, đã hèn. Nỗi
sợ và cái hèn được ngụy trang và được ngụy biện khéo léo bằng hàng loạt những
lý do bên ngoài. “Khi Tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau”. Cái “xa” ở đây chính
là dám hy sinh. Trong khi rất nhiều người như em dấn thân vào khói lửa, đạn
bom. Dám đứng xa để nhìn toàn cảnh, thì anh tìm một nơi an nhàn ở hậu phương.
Dù em ra đi vì lý do gì, em cũng vẫn là tấm gương với anh.
Hồi nhỏ bọn
anh được xem phim “Khi đàn sếu bay qua”. Anh vẫn nhớ người chiến sĩ hồng quân ấy
ngã xuống một vùng đầm lầy vì một viên đạn vu vơ. Người Nga tin rằng, linh hồn
những người lính ngã xuống trong chiến trận sẽ nhập vào những con sếu. Chiến
trường nhiều cái chết rất vu vơ mà ta không hề biết. Anh sợ những cái chết. Sự
thật là thế! Con người trong anh không chỉ yếu đuối mà còn hèn kém, bạc nhược.
Em đã làm
được điều đó còn anh không dám…
“Hôm rồi, nói
chuyện với Sen, cô bé của chúng ta đáng yêu và “lớn” quá. Lớn thật đấy Nhân ạ.
Tao nghĩ mày đừng để mất một tình yêu đẹp. Mày đừng vì những sĩ diện gàn dở để
rồi sẽ lâm vào tình trạng giống tao. Không, tình yêu của mày không giống tao.
Chỉ giống nếu như mình cùng để bị mất. Mình biết che dấu nỗi xấu hổ bằng những
lập luận mà Sen bảo như nghị quyết. Nhưng chính vì buổi nói chuyện đó, mình dám
nhìn vào bản thân mình để tìm lại con người tử tế, con người của những chân
chất, thơ ngây, thánh thiện. Hóa ra cũng không đến nỗi khó khi mà mình đã dám
và bây giờ mình nói là mình đã có thể bước qua được nỗi sợ vô hình cứ đeo đuổi,
ám ảnh đó. Những điều này, chúng mày hãy hiểu cho tao. Khi vượt qua nỗi sợ hãi,
con người thấy thanh thoát, nhẹ nhàng. Hơn khi nào, bây giờ tao đang rất thanh
thản và có thể đối mặt với chúng mày, với Hà, với Sen mà không xấu hổ…
“Mình có thể
nói chuyện với Hà như những ngày đầu được không, Hà có chấp nhận không? Anh cám
ơn em nhiều vì những gì mà chỉ có em biết và em đã nói thẳng với anh. Nếu em
đọc được những dòng này, em sẽ biết, con người anh còn xấu xa hơn nhiều. Anh đã
sống rất vòng vo trong sự giả dối như em đã biết. Anh còn là một con người yếu
hèn nữa mà em chưa nói. Nhưng anh đã ngẫm kỹ những lời nói xa xôi của em và anh
hiểu, Ngân nó phong sương, nó hiệp sĩ, nó lãng tử. Nó có bao nhiêu điều tốt
đẹp. Còn anh, anh đã từng tự hào và đã từng nghĩ, số phận may mắn dành cho anh.
Bọn Ngân, Nhân không được cái điều may mắn ấy. Ấy vậy mà vì may mắn nối tiếp
may mắn, anh đã trở thành một con người giả dối. Anh nghĩ đến bạn anh quá ít,
anh nghĩ đến anh quá nhiều. Anh bị hòa tan vào cuộc sống “nửa bình, nửa chiến”.
Đất nước thì chiến tranh còn anh sống trong mảnh đất chỉ nghe tiếng còi báo
động. Trong hoàn cảnh đó, người ta thấy sợ chết và ham sống lắm. Bởi ham sống
nên người ta phải phụ thuộc vào vật chất. Và vì thế, con người nhiều lúc trở
nên nhỏ bé không hiểu nổi. Người ta có thể
cãi nhau chí tử vì miếng thịt, con cá và còn nhiều cái nhỏ nhặt hơn nữa
cơ. Đọc truyện ngắn “Cổng trời” của em, anh biết Ngân là anh lính công binh đó,
Ngân là nhân vật của em. Hình tượng anh hùng và một mối tình chưa thổ lộ. Bom
đạn đã cướp đi, đã lấy mất hết. Nhưng tương lai của anh lính ấy còn dài, mùi
hương tỏa lan trên cánh rừng và của hoa con gái đồng trinh sẽ theo và chắc luôn
là nguồn động viên với anh lính. Cuộc đời vốn công bằng mà. Anh ấy sẽ có mối
tình đẹp…
Anh biết,
Ngân là một mẫu hình mà em chờ đợi ở anh. Anh không có được điều đó. Anh không
đổ cho cuộc đời tự đưa anh đến bến này đâu. Anh biết anh có nhiều khiếm khuyết,
mà những điều anh thiếu lại có ở Ngân. Ngân nó lãng du từ bé. Tâm hồn nó thảnh
thơi, khoáng đạt hơn anh. Ngân à, không hiểu sao mà tao lại vướng víu trần gian
thế không biết. Hà nó phục mày lắm và rất có cảm tình với bạn của người yêu.
Cái phong sương và cái hiệp sĩ của mày vẫn vậy, khiến con gái cứ vây quanh… Nếu
như… mà thôi, mày tự biết cách xử lý. Chúng mình vẫn mãi là bạn, những chàng
ngự lâm của thời đại mới. Đúng không?
“Có lẽ người
đời không ai tự cho mình là người giả dối. Cái giả dối mà mình thấy xấu hổ chính
từ cuộc sống hàng ngày, ở khắp mọi nơi. Công việc cứ thấm dần, thấm dần và bị dẫn dắt từ từ, từ từ. Con người cứ dần bị
phụ thuộc vào nó. Nếu bảo Ngọc giả dối thì những người giả dối như Ngọc không
thiếu trên đất nước này. Những im lặng, bàng quan và vô cảm cũng không thiếu.
Nhiều điều ai cũng biết là sai nhưng mà lại không ai dám nói. Cải cách ruộng
đất năm năm tư là một ví dụ điển hình về sự im lặng gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngay cả cái “Nhân văn Giai phẩm” cũng có người dân nào biết đúng, sai là gì
đâu. Nếu ai nói điều đó ra có thể coi người đó là phần tử chống đối. Có một xã
hội nào lại đồng lòng im lặng như vậy?
Hồi Mậu Thân,
mình biết ở một nơi, hai nghìn người xuống đồng bằng, chỉ còn ba mươi người trở
về*. Người ta vẫn cứ nói đó là chiến thắng. Mình cũng vậy, tin đó là chiến
thắng. Buồn cười không? Cười thế nào được mà cười. Đau xót và chua chát làm sao!
Ai không về nữa? Nhân dân chứ còn ai vào đấy. Mình biết, nhiều người nữa cũng
biết. Vậy mà tất cả vẫn cứ ca đó là bài ca chiến thắng. Đồng lòng, đồng tâm
phải không? Cứ tưởng sự đồng lòng chỉ có thể xảy ra khi đất nước bị họa xâm
lăng. Chỉ tình yêu đất nước mới kết gắn
được mọi người thành một khối… Hóa ra, đây là đồng lòng vì một nỗi sợ hãi vô
hình. Vô hình nhưng lúc nào cũng ở bên ta.
Nhưng chiến
tranh không thể kéo dài. Mình thấy điều mong mỏi đó trong mọi tầng lớp xã hội,
ở cả những người dân và cả những người lính. Kể cả cuộc kháng chiến chống pháp,
chiến tranh kéo dài đã gần ba chục năm. Hàng triệu người, cả hai phía, đã ngã
xuống vì đất nước này. Những ngày gần đây, khi cuộc họp bốn bên ở Pa-ri mở ra,
người ta hy vọng, chờ đợi một hiệp định đình chiến được ký kết. Trên mọi ngả
đường, hễ ai có chiếc đài bán dẫn đều nghe đài BBC. Và tin tức được truyền lan.
Dẫu có lệnh cấm nghe đài địch đấy, nhưng không cấm nổi. Từ người lính đang đánh
nhau ngoài mặt trận đến ông già cắt tóc ở thủ đô, đều nói về hiệp định sẽ ký.
Điều đó chứng tỏ sự mệt mỏi trong toàn dân. Nếu cuộc chiến còn tiếp tục thì
không hiểu sự việc sẽ dẫn đến đâu. Cái “quyết tâm” mà chúng ta luôn cố gắng
động viên và tuyên truyền kia sẽ không còn tác dụng.
Mình biết và
mình không nói. Vậy là mình trở thành người giả dối. Nói những điều như sáo,
như vẹt, như là nghị quyết. Sen nó bảo vậy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét