Từ bàu cử tổng thống Mỹ, nghĩ về Việt Nam

Vậy là coi như cuộc bàu cử đình đám nhất, ồn ào nhất (nghe nói thế) nhưng cũng an toàn nhất(cũng nghe nói thế) trong lịch sử Mỹ dường như đã hạ màn, đã có kết quả và chỉ còn chờ thời gian công bố, dù cho cái bà nào ở nhà trắng, có giao chìa khóa hay chữ ký gì đấy, không chịu bàn giao nhà trắng, thì bác Biden cũng không có quyền vào (nghe nói thế). Toàn những tin ghê gớm, giật gân. Có thể tin một bà nào đó, mà quyền giữ cửa nhà trắng oách xà lách như vậy không? Vẫn đọc. Đọc để biết cái nước Mỹ nó nhiều luật mà nghe ra luật nào cũng ra luật, dân ta cứ tin và đồn nhau tin và thích tin như thế. Thậm chí cái tỉ lệ Đại cử tri của hai ông cũng có những tin xáo trộn kinh khủng luôn. Nhưng nghe đâu, nhiều bạn fb đưa lại, tỉ lệ đó hiện là 306/232, nghiêng về bác Biden 

Nhiều người ủng hộ Trump đến mức mù quáng mà ông Phạm Đình Trọng có hẳn một bài bảo là người Việt “không chịu lớn”, vẫn cứ cố coi đó là tin giả, vẫn muốn níu kéo và kèm đó là thông tin về một sự đảo chiều, đổi xanh sang đỏ ở một bang nào đó bên Mỹ xa lắc. Họ níu kéo cái gì nhể? Quả tình không biết, chỉ nghĩ họ yêu Trump quá, vậy thôi. Và mình cũng bị lây, đã viết hai bài về chuyện bàu cử ở Mỹ, lại phá lệ, viết nữa.

Lạ cái là (lạ với mình, với người Việt), cứ nghe binh tình, thì như nước Mỹ nó sắp đánh nhau, đánh lẫn nhau, xanh đỏ đánh nhau, kiểu chiến tranh Nam Bắc 200 năm trước. Ấy vậy mà nó vẫn lì lợm đứng đó, tồn tại trong cái không khí cãi nhau ỏm tỏi, biểu tình rần rật, kiện tòa này tòa kia, đóng cửa nhà hàng sợ những ông quá khích phá thối, lợi dụng, rồi thì có cả lệnh quân đội báo động khắp nơi… thậm chí sẽ có ông (một trong hai ông không trúng tổng thống) sẽ đi tù mọt gông vì gian lận, không minh bạch hay vì lạm dụng quyền lực. Ôi chao, cư dân mạng xứ ta đang vẽ ra hình ảnh nước Mỹ rối loạn, loạn tùng beng và rồi… nó vẫn thế. Chẳng đổ, chẳng mất ổn định, chẳng thế lực nào dám đánh úp nó cả. Đúng vậy không? Hay là mình “ếch ngồi đáy giếng”? Chúng nó đang mất ổn định đấy, chúng nó sắp toi rồi… Chỉ có đất Việt xứ mình là bền vững trường tồn. Ôi chao… là ôi chao…

Có tin, thằng quân đội trung lập, nó đứng ngoài chính trị, mặc mẹ mấy ông chính khách hò hét. Lại nhớ thằng Thái bên cạnh, nếu thủ tướng “vớ vẩn, có chuyện” là mấy ông tướng nhảy vô đảo chính liền. Có cái đất nào ở xứ Đông Nam Á ta nhiều đảo chính quân sự như xứ Thái không? Đảo chính và biểu tình “ vàng đỏ” liên miên ở xứ này và hình như nó vẫn ổn định. Cái này mình vẫn “ếch ngồi đáy giếng?”

Rồi ngẫm về cái thể chế, thể chế của Mỹ quốc và thể chế xứ ta. Nó thế nào nhỉ? Người dân thích thể chế xứ nào hơn nhỉ? Giá như có cái “trưng cầu” để biết. Nhưng nói thật nhé, kỳ này rất thật, không trưng cầu cũng đã biết. Đó là truyền thống biết kết quả trước khi bàu. Nước mình nhiều cái biết trước, chẳng đợi kết quả kiểm phiếu kiểm phiếc rườm rà, đâu có như ở bên kia, đúng không? Tất cả ok 90%! Số đẹp với người Á đông. Còn ở Mỹ, dù đã 306/242 vẫn chưa chắc.

Vâng, nó là cái thể chế, nó minh bạch, nó tự do và nó dân chủ. Tất cả những cái đó không là khẩu hiệu đỏ chót chăng đầy phố, nó là “cái thật”, “cái thật” đã ngấm vào cuộc sống, ngấm vào từng con người. Người ta tôn trọng cái thật, cái minh bạch.

Vậy thể chế nước Mỹ, nước Thái chứng tỏ cái sự ổn định. Ở ta cũng ổn định, ổn định hơn là khác. Bằng chứng là các nước đang đổ tiền, đổ của tạo làn sóng đầu tư ở xứ ta, như ta vẫn nghe qua đài, báo chính thống. Vậy thì hà cớ gì mà lúc nào cũng ra rả “thế lực thù địch” phá hoại? Cứ làm như đất nước sắp có biến, gây hoang mang và cái gì đó “nơm nớp” lo sợ trong dân chúng.

Nhưng tôi cứ băn khoăn đi tìm bản chất của cuộc bàu cử năm nay ở Mỹ mà dân xứ ta muốn là gì? Tôi, không thích cái câu vận động tranh cử lần trước “first American” cũng chẳng thích “make American great again” mà Trump hô hào. Tôi thấy nó có gì đó ở trong câu nói đó, nó thiên lệch và làm mất đi lòng tin của người ngoài. Nước Mỹ vĩ đại ư, nước Mỹ thứ nhất, hàng đầu ư? Muốn vậy nước Mỹ phải, trước tiên, hành động vì cái gì đó to tát hơn ngoài nước Mỹ, nó phải là tầm cỡ thế giới. Tại sao nước Mỹ bỏ đồng minh, hầu như xem xét và ký lại nhiều hiệp định? Tại sao nước Mỹ bỏ hiệp định đã ký về khí hậu đang là một nguy cơ hiển hiện với nhân loại? Tại sao nước Mỹ gần như cấm cửa với người nhập cư trong khi châu Âu, rất quan tâm. Vậy có phải vì ông Trump có chính sách chỉ vì nước Mỹ? Nhiều người bảo đó là đúng, vì ai cũng vậy, đầu tiên phải vì dân tộc mình, quốc gia mình. Nếu thế, ai còn công nhận vai trò lãnh đạo của nước Mỹ?

Nhưng người ta yêu (cuồng) Trump cũng vì một lý do khác. Lý do này khiến cho những người muốn tách khỏi Tàu cộng đồng tình. Đa phần những người này đều muốn có sự thay đổi không những về thể chế trong nước mà còn muốn ảnh hưởng của Trung cộng với thế giới giảm đi, không để cho Trung cộng thống trị thế giới và vào gần cuối nhiệm kỳ, ông Trump đang làm điều đó rất mãnh liệt, dường như, ông đang thắng và Trung cộng đang bị dồn vào thế bí. 

Nhưng chắc chắn, Trung cộng không dễ bị đánh bại bởi Trump một khi chỉ biết “first American or make American great again”.(Có thể câu nói này, ông chỉ nói với người Mỹ và muốn người Mỹ đồng hành cùng ông làm, để có “first American or make American great again”). Nhưng ngoài đánh Trung cộng, ông Trump còn đánh Nga, đánh Iran và gây mâu thuẫn ở Trung Đông với việc dời sứ quán từ Ten-Avit về Zêruzalem, điều mà các đời tổng thống Mỹ trước đắn đo. Vậy thì đào đâu ra lực lượng đồng minh để giảm bớt nguy cơ bành trướng của Tàu? Muốn bao vây Tàu cộng, phải có nhiều đồng minh, phải có Nhật, có Hàn, có Úc, có Đông Nam Á, có Tây Âu và đừng cứ mãi “hoạnh họe” với Nga. Vai trò của Nga trên thế giới vẫn rất quan trọng, không thể bỏ qua. Iran, Siry và gần đây Nagornưi-Karabac là một ví dụ về vai trò của Nga.

Trump là một tổng thống đặc biệt trong các đời tổng thống của Hoa kỳ. Nhưng đặc biệt thì với vai trò lãnh đạo thế giới, càng không được cho mình, có những lúc là “găngstơ hay Chí Phèo”, thậm chí, để thế giới dưới chân. Đề cao sự bình đẳng và biết tôn trọng nhau không phải là cũ. Với suy nghĩ cổ hủ của tôi, với đầy đủ sự hiểu biết cái bé mọn của nước mình, tôi vẫn muốn ngài Trump phải tôn trọng.

Vâng, tôi ngẫm như vậy. Nước Mỹ làm được điều đó vì thể chế và hiến pháp cho phép và mọi người đều tôn trọng. Hỏi lại, Hiến Pháp của ta cũng là một Hiến Pháp tiến bộ đó chứ? Vâng, tiến bộ, nhưng rất nhiều điều quan trọng của Hiến Pháp tiến bộ đó không được tôn trọng. Thế thì, qua bầu cử này ở Mỹ, hãy tôn trọng Hiến Pháp ở ta.

Vinh Anh 15/11/2020