Sao chúng ta cứ lừa dối lẫn nhau...

Sao chúng ta cứ lừa dối lẫn nhau và lừa dối chính mình?

Sự việc những tháng năm qua và đặc biệt những ngày vừa qua, cho ta thấy một điều, chúng ta đang trong những ngày sống rất tồi tệ, rất gian manh, rất quỷ quyệt, rất xấu xa. Không phải tôi tát nước theo mưa vụ Hà Giang. Vụ Hà Giang cuối cùng cũng chỉ ra một vấn đề, đó là đổ vỡ niềm tin, rơi tuột cái lá nho che đậy vụng về. Sự việc đó, như bao nhiêu vấn đề khác xảy ra trên đất nước này. Và tôi tin, chưa bao giờ tôi lại tin như thế, vụ Hà Giang rồi sẽ êm xuôi, một số quan chức nghỉ việc, hồi hưu, phê phán trong an toàn được đảm bảo.

Hỏi vì sao lại thế? Bởi chúng ta, tôi và các bạn, đã quá quen với những chuyện như vậy. Để rồi nay mai, sẽ lại có một vụ chấn động cỡ cấp 5, cấp 7 khác xảy ra. Chúng ta sẽ lại giải quyết trong tâm thức “vừa lòng”: “Ừ thì cũng giải quyết đến vậy, chứ mong gì hơn. Được như vậy là quá tốt rồi!” Bởi cái tâm thức đó, rất nhiều người trong chúng ta vừa lòng với việc Ủy viên BCT vào tù, vừa lòng với việc bắt quan nọ nghỉ hưu, bắt quan kia vào nhà đá với những bản án kỳ lạ, chỉ nước ta mới có. Tất cả cái đó làm cho một số lớn trong chúng ta tạm hài lòng và hùa nhau, tin rằng cuộc “đốt lò” vẫn đang tiến triển.

Chúng ta hãy thôi đi những nhất nhì trong Ghi-net với những kỷ lục vô bổ nhưng cũng chứa đầy sự giả tạo với hư danh. Chúng ta hãy quên đi mình đang sống trong thời kỳ đẹp đẽ với chỉ số hành phúc top đầu thế giới, chúng ta hãy quên đi nhưng thành tích kinh tế với chỉ số tăng trưởng cũng vào loại nhất hoàn cầu (có thua chắc chỉ chịu thua mỗi thằng Tàu). Bởi sự thật để đến được với bến bờ hạnh phúc, chúng ta còn rất rất thua kém lân bang, rất rất nhiều người dân còn sống trong cơ hàn mà qua mỗi đợt lũ lụt lại hiện ra rõ ràng trước bàn dân thiên hạ và cũng bởi sự thật là ta thua toàn diện tới cả nửa thế kỷ khi nói đến thời kỳ, đến giai đoạn… thông minh của những ba, bốn hoặc năm chấm không. Điều đó sung sướng nỗi gì?

Vì thế tôi cho rằng, chúng ta đang lừa dối lẫn nhau, lừa dối chính mình.

Tôi từng nhiều lần nghe nhiều vị, vốn giữ nhiều trọng trách, đăng đàn phát biểu và cả (lớn) tiếng nhận định: đó chính là sự quyết tâm của BCT hoặc rõ hơn của TBT. Đó chỉ là một sự ve vuốt! Với vị trí của các vị, tôi nghĩ, trong giai đoạn hiện nay, đáng ra các vị phải có thái độ dứt khoát hơn, nghĩa là sáng suốt hơn, sau những gì gọi là thăng trầm mà các vị chứng kiến, được biết sự thật khi đương chức và những gì đã xảy ra khi về làm “quan” thường. (Tôi nhắc lại, các vị vẫn là quan chứ không phải là dân đâu). Bởi chính các vị đã hiểu, đã biết, đã trải nghiệm, rằng: các vị vẫn còn là sự “trang điểm”. Khi nào cần, có người sẽ đề nghị các vị nói, cho các vị nói. Nếu quan điểm khác với chính thống hiện tại, sẽ có người khác nói. Thành ra nhiều khi, dân lại lần nữa phải nghe những lời rỗng tuếch, nhạt thếch của các vị. Các vị vẫn lại nói dối!

Có một thông điệp đầu năm của ông Nguyễn Tấn Dũng, đụng chạm về vấn đề thể chế, để rồi im. Có một từ để chỉ cái điều “phải im”, mà dân ta hay dùng, đó là từ “tế nhị”. Có một phát biểu của ông Bùi Quang Vinh, trước khi nghỉ hưu, cũng đụng chạm về vấn đề đổi mới. Ông nói: “Chúng ta mới chỉ đổi mới về kinh tế, chứ chưa đổi mới về chính trị…” Mà tôi hiểu, đổi mới về chính trị ở đây tức là đổi mới về thể chế. Đến nay, trong vai trò cố vấn, ông không nói nữa hay nói mà người ta không nghe ( Ý ông Bùi Quang Vinh trước khi nhận chức cố vấn của Thủ tướng). Cũng là một sự “tế nhị”. Điều chúng ta mong muốn hiện nay chính là một sự thay đổi, với nhiều người, đó là thay đổi thể chế. Rất tiếc là ý muốn tốt đẹp đó của chúng ta, chúng ta không thể tự làm mà lại cứ muốn để cho kẻ khác làm. Phải chăng, đó cũng chính là chúng ta đang tự lừa dối mình.

Gần đây có nhiều chuyện không hay mà chúng ta biết rất rõ. Đó là chuyện chị em bà bí thư Yên Bái, đó là chuyện lãnh đạo xứ Thanh nâng đỡ “không trong sáng” “hốt gơn”, đó là chuyện “muốn thép hay muốn cá” ở Formosa, đó là nhà máy giấy Hậu Giang, đó là chuyện gia đình họ tộc làm lãnh đạo là “niềm tự hào của Tổ quốc” (dựa ý chị Quyết Tâm) ở Hà Giang và Bắc Ninh… đặc biệt hơn nữa là chuyện “Đặc khu, chuyện biển đảo… Lại có chuyện kỳ khôi như đùa: tài liệu mật quốc gia khi cần đến thì biến mất, như bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm, bản gốc các bài dự thi ở Sơn La hay hồ sơ thăng cấp của anh Thanh (cháu bác Trọng)… Toàn những chuyện đại sự, toàn những chuyện làm lò sẽ nóng hừng hực. Vậy mà chúng ta như cho qua, chúng ta vẫn bình yên. “Đất nước mình lạ quá phải không anh? (cô giáo Nguyễn thị Lam)”

Có câu chuyện cổ tích về ông vua cởi truồng. Cái sự thật bẽ bàng đó ai cũng thấy nhưng chẳng ai dám nói vì nỗi sợ bủa vây, ám ảnh. Nỗi sợ đó khiến bàn dân thiên hạ im lặng. Hôm nay, chúng ta cũng đang đứng trước bao sự thật bẽ bàng, và chúng ta cũng đang nói dối cho nhau nghe. Biết bao giờ ở nước ta mới xuất hiện cậu bé dám nhìn và nói ra sự thật?

Vinh Anh- 25/7/2018