Vẫn một điều áy náy

Đấy là chỉ nói chuyện xuống đường phản đối những hành vi liên quan đến Tàu khựa (trong chuyện này phản đối không bao giờ mình gọi nhân dân TQ là khựa cả. Nói như vậy để đừng ai bắt bẻ vì có những nhân vật cứ nghe nói đến chuyện chống Tàu là lên mặt dạy đời “ở đâu chẳng có người tốt người xấu”).

Tháng năm lại đến với chúng ta. Tháng năm trong năm năm gần đây có mấy sự kiện đáng nhớ. Đó là tháng 5/2011, người dân, thanh niên và trí thức Hà Nội, Sài Gòn đồng loạt xuống đường phản đối Tàu khựa cắt cáp tàu thăm dò Bình Minh-2. Phong trào này còn được nối tiếp bằng hơn chục cuộc biểu tình khác ở Hà Nội những tháng về sau; Đó là cuộc xuống đường của đông đảo nhân dân Hà Nội, Sài Gòn phản đối dàn khoan HD-981 đào bới da thịt Tổ quốc; Đó là ngày hôm qua, 1/5/2016 rất nhiều nới trong nước xuống đường đấu tranh đòi cho một môi trường biển sạch sẽ, đòi một sự minh bạch tuyên bố kẻ phạm tội. Và chắc chắn không thể tha thứ cho những kẻ tiếp tay, nối giáo ho giặc.

Nhờ giời, trong cuộc mưu sinh, tôi có cơ may được quen biết, đôi người cũng có thể gọi là thân thiết với một số nhân vật gọi là có số má trong xã hội. Nói nôm là những người đó có địa vị nhất định, được xã hội nể trọng (ít ra cũng nhờ cái chức tước và cái danh hiệu).

Những tuần đầu xuống đường của năm 2011 khí thế lắm. Thành phần cũng đa dạng mà nổi bật là những gương mặt trí thức có tên tuổi. Vai trò của các vị trí thức quan trọng đến cỡ nào trong giai đoạn này, tôi không dám phân tích nhưng có một điều chắc chắn, khi các vị đó xuất hiện cùng các bạn trẻ trong cùng một mục tiêu, là trên các trang mạng la liệt hình ảnh và tên tuổi các vị ấy.

Cái điều áy náy của tôi là ở đây. Cùng với sự gia tăng đàn áp những người biểu tình phản đối những hành vi của xâm lấn, khiêu khích của Tàu khựa, các gương mặt đó dần bớt xuất hiện. Chỉ còn lại một số người như đã được “Thép đã tôi thế đấy”
Tôi cũng không phê phán các vị xuống đường vài lần rồi nghỉ. Đa phần các vị trí thức đều tuổi đã cao, làm sao sánh vai được với bọn trẻ. Ngay cả với bản thân tôi đây, nhiều buổi đi cũng cố lắm, về nhà nằm quay đơ để cho nó thoát đi cái căng thẳng trong những lần xuống đường. Chính từ những lần xuống đường này, tôi thấy rõ sức trẻ, tuổi trẻ nó quan trọng thế nào với vận mệnh đất nước. Những ai đã vào tuổi già thì đừng có cản đường lớp trẻ. Chẳng có gì chống đỡ được với thời gian. Sức người càng có hạn lắm. Tuổi thanh xuân đáng yêu và trân trọng vô cùng.

Thật vậy, điều áy náy của tôi cứ lớn dần theo năm tháng khi thấy vắng đi nhiều những trí thức, những văn nghệ sĩ. Vẫn biết các vị đó vẫn ưu tư, những nhà văn, nhà báo của đất nước vẫn ưu tư nhưng hiềm một nỗi, thể hiện bằng hành động thì ít quá. Ngay cái “Văn đàn độc lập” ấy cũng chưa đủ sức lôi kéo nhiều vị, tuy trong mối quen biết của mình, không ít các nhà văn chẳng coi cái “Hội nhà văn VN” là cái gì ghê gớm. Thậm chí, tôi có cảm tưởng người ta vào đó chỉ chỉ là “lấy cái danh”. Cái danh đó đúng là “mua ba vạn, bán ba đồng”.

Thực ra, trong suy nghĩ, tôi vẫn cảm thấy tôi đồng nhất với các bạn tôi. Đó là thấy xã hội hôm nay cần phải có nhiều thay đổi, nhiều cải cách để đưa đất nước mình tiến lên, như một vị bộ trưởng nói “đất nước mới chỉ cải cách về kinh tế, còn cái điều quan trọng hơn là cải cách về chính trị thì chưa” (ý của Bộ trưởng Bùi Quang Vinh), vẫn thấy chúng ta muốn chống nội xâm nhưng nội xâm là kẻ khác chứ không phải ta, vẫn biết muốn bảo vệ Tổ quốc nhưng lại không dám chỉ đích danh kẻ thù, vẫn thấy muốn hợp tác với thằng nọ thằng kia nhưng lại sợ điều này điều khác, vẫn muốn đấu tranh nhưng lại ngại thể hiện, bộc lộ mình… tóm lại là vẫn có khoảng cách giữa tôi và các bạn. Đấy là điều tôi áy náy.

Một trí thức (thày giáo) xuống đường chắc hẳn sẽ là tấm gương cho nhiều học trò, chắc hẳn bài giảng về lịch sử sẽ cuốn hút hơn. Một nhà văn đau nỗi đau của nhân dân, chắc hẳn sẽ có những bài viết động lòng người hơn. Cô giáo Lan với “Đất nước này ngộ lắm phải không anh” hơn hẳn nhiều các bạn tôi chỉ biết viết về những nỗi nhớ ngày xưa, mà chẳng có mấy dòng về ngày hôm nay (tuy rằng kỷ niệm đẹp luôn tạc thành dấu ấn trong đời con người)

Những trí thức và văn nghệ sĩ luôn biết rằng họ có những nét hơn người thường. (Người thường cũng chẳng bao giờ dám sánh với họ). Vậy nên, các bạn tôi, những người tôi quen biết, hãy dám nhìn thẳng vào mình để hiểu được mình.

Những ngày vừa qua, tôi nhận thấy, cá nhân tôi và các bạn dẫu có làm bao nhiêu điều hay ho, nếu các bạn xuống đường trong những ngày sục sôi này, các bạn sẽ thấy thân phận mỗi con người thật là nhỏ nhoi, chỉ là cát bụi trong khối người làm lên lịch sử. Khối người đó là NHÂN DÂN.

Xuống đường, các bạn sẽ nhận ra con người mình rõ ràng hơn, những thứ thuộc về ta mà ta cất công xây dựng, mà ta tự hào sẽ trở nên mong manh lắm.